FERTI CARE® personal PDF Drukuj Email
wtorek, 12 marca 2013 21:59
W nawiązaniu do dużego zainteresowanie tematem  wibratora medycznego FERTI CARE® personal (stymulatora ejakulacji) postanowiliśmy przybliżyć ten temat i przedstawić Wam podstawowe informacje na jakiej zasadzie działa i w jakich problemach FERTI CARE® personal może być pomocny dla ludzi po urazie rdzenia kręgowego. Przytoczone poniżej informacje są przedstawione na podstawie wiadomości dostarczonych od producenta oraz na podstawie publikacji naukowych opisujących metodę wibracyjną.
Więcej…
 
Zaburzenia funkcji seksualnych u pacjentów z uszkodzeniem rdzenia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:19

Artykuł umieszczony na stronie dzięki uprzejmości Pani Dr n. med. Joanny Filipowskiej

Uszkodzenie rdzenia kręgowego jest przyczyną występowania poważnych zaburzeń funkcji seksualnych. Mężczyzn z para- lub tetraplegią uznawano jeszcze do niedawna za bezpłodnych, ponieważ stwierdzano u nich zaburzenia erekcji i brak ejakulacji (anejakulację). Problemem tym się jednak przez wiele lat nie zajmowano, ponieważ uważano, że ogromnym sukcesem jest uratowanie takiej osobie życia i niedopuszczenie do powikłań związanych z długotrwałym unieruchomieniem. Jakość późniejszego życia nie mieściła się w kategoriach medycznych.

 


Pacjenci ci byli skazani na opiekę rodziny lub powołanych do tego celu instytucji. W późniejszym okresie, kiedy opracowano zasady kompleksowej rehabilitacji, dostrzeżono także zalety niezależnego funkcjonowania osób niepełnosprawnych. Zaczęto podkreślać konieczność ich integracji ze społeczeństwem, co polegało głównie na aktywizacji zawodowej. Później zauważono także potrzebę leczenia dysfunkcji seksualnych związanych z niepełnosprawnością, czyli w przypadku mężczyzn z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, zaburzeń erekcji, anejakulacji i obniżonej płodności. Na przestrzeni ostatnich lat pogłębiła się wiedza teoretyczna oraz wzrosły możliwości skutecznego leczenia zaburzeń funkcji seksualnych spowodowanych uszkodzeniem rdzenia kręgowego, ale niestety pacjenci nadal nie są informowani o tym dostatecznie wcześnie i przez kompetentne osoby, co naraża ich na niepotrzebny stres. O metodach leczenia i ośrodkach, w których takie leczenie jest prowadzone, dowiadują się najczęściej od innych pacjentów, bardzo rzadko informacji tej udzielają lekarze zajmujący się rehabilitacją.

Liczbę osób uzależnionych od wózka inwalidzkiego, w tym głównie po urazach rdzenia kręgowego, szacuje się w Polsce na około sto tysięcy. Stanowi to 0,26% ogółu mieszkańców, a z każdym rokiem liczba ta zwiększa się o kolejnych 1600-1800 nowych przypadków. Są to przede wszystkim mężczyźni 20-25 letni, którzy znajdują się w okresie swej największej aktywności seksualnej i zazwyczaj nie posiadają jeszcze potomstwa. Często pacjenci tuż po urazie nie zdają sobie sprawy z tego, że dysfunkcji ruchowej towarzyszą także zaburzenia funkcji seksualnych i że jest to nieodwracalne następstwo uszkodzenia rdzenia kręgowego. Współistniejące z uszkodzeniem rdzenia zaburzenia erekcji i obniżenie płodności są często przyczyną ogromnej frustracji i stanowią niekiedy większy problem niż sama dysfunkcja ruchowa. Fizjologiczna odpowiedź seksualna u mężczyzny polega na wystąpieniu erekcji, emisji, ejakulacji i orgazmu. Poszczególne etapy tej odpowiedzi następują kolejno po sobie, ale mogą też z występować niezależnie, co jest widoczne zwłaszcza w przypadku patologii. Emisja polega na zdeponowaniu nasienia w tylnej części cewki moczowej, a ejakulacja na wyrzuceniu nasienia w kierunku dystalnym. Odczuwanie orgazmu jest związane z subiektywnymi wrażeniami powstającymi w ośrodkowym układzie nerwowym w rezultacie emisji i ejakulacji.

O ile obecność orgazmu nie wpływa na zdolność prokreacyjną osobnika męskiego, to zaburzenia erekcji, a przede wszystkim ejakulacji, są przyczyną niepłodności. W rdzeniu kręgowym znajdują się dwa ośrodki erekcji oraz dwa ośrodki ejakulacji. Ośrodek erekcji psychogennej i współczulny ośrodek odpowiedzialny za emisję nasienia (I fazy ejakulacji), znajdują się na poziomie Th 11 -L2. Natomiast ośrodek erekcji odruchowej oraz ośrodek II fazy ejakulacji zlokalizowane są w obrębie segmentów S2-S4. Ośrodki umiejscowione w krzyżowym odcinku rdzenia kręgowego odpowiadają głównie za odruchową część funkcji seksualnych u mężczyzny, natomiast ośrodki z odcinka piersiowo- lędźwiowego w większym stopniu podlegają wpływom wyższych struktur nerwowych.

Pobudzenia czuciowe powstające w trakcie czynności płciowych są przewodzone do kory mózgowej. Sygnały wzrokowe, słuchowe i węchowe docierają również do kory mózgowej, a następnie do współczulnych i przywspółczulnych jąder podwzgórza. Pobudzenia zstępujące ruchowe są przenoszone szlakami piramidowymi do komórek ruchowych rogów przednich rdzenia kręgowego. Bodźce zstępujące trzewne podążają z podwzgórza do komórek przedzwojowych rogów bocznych odcinka piersiowo-Iędźwiowego oraz segmentów krzyżowych rdzenia kręgowego. Jakkolwiek konieczny jest udział struktur korowych i podkorowych w wystąpieniu pełnej odpowiedzi seksualnej, a zwłaszcza orgazmu, to jednak bodźce czuciowe są w stanie wywołać pobudzenie ośrodków rdzeniowych i doprowadzić do erekcji, a nawet ejakulacji, bez jakiejkolwiek modyfikacji i wpływu mózgu. Warunkiem jest zachowanie dróg odruchu na poziomie rdzenia kręgowego.

Pomimo, że u większości pacjentów z całkowitym i niecałkowitym uszkodzeniem rdzenia kręgowego stwierdza się wstępowanie erekcji odruchowej i/lub ( psychogennej, to jednak dość często jest ona niewystarczająca do prowadzenia satysfakcjonującego współżycia. Metody leczenia zaburzeń erekcji były poszukiwane od dawna. Największe uznanie w przypadku powyższej grupy pacjentów zyskało podawanie drogą iniekcji do ciał jamistych papaweryny, a później prostaglandyny E1 (PGE1), gdy okazało się, że jednym z powikłań długotrwałego i częstego stosowania papaweryny jest zwłóknienie ciał jamistych, a także uszkodzenie wątroby. Ponadto częstym powikłaniem związanym ze stosowaniem papaweryny było występowanie priapizmu, czyli przedłużonej, trwającej wiele godzin erekcji, co wymagało niejednokrotnie interwencji chirurgicznej.

Obecnie większość pacjentów preferujących tę metodę leczenia stosuje dostępny od kilku lat na polskim rynku Caverject firmy Pharmacia & Upjohn zawierający PGE1 w dawkach 10µg i 20µg w wygodnych jednorazowych opakowaniach mieszczących cały zestaw potrzebny do wykonania iniekcji. Zwykle pacjenci z zaburzeniami erekcji pochodzenia neurogennego wymagają niewielkiej dawki leku od 2,5µg do 10µg. Przy prawidłowo dobranej dawce erekcja pojawia się samoistnie, po kilku minutach, bez konieczności przeprowadzania jakiejkolwiek dodatkowej stymulacji i utrzymuje się 40 minut do godziny.

Od kilku lat zawrotną karierę robi na świecie i także w naszym kraju doustny lek sildenafil, czyli Viagra firmy Pfizer, który dostępny jest w tabletkach po 25mg, 10mg i 100mg. Ocenia się, że Viagra jest skuteczna u ponad 70% pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Należy pamiętać, że lek ten nie wywołuje erekcji i powinien być stosowany tylko u mężczyzn u których występuje erekcja odruchowa lub psychogenna. Przedłuża on czas trwania erekcji i wzmaga ją poprzez zablokowanie fosfodiesterazy typu 5 co powoduje zahamowanie rozpadu cGMP.

Niezwykle ostrożnie należy stosować Viagrę w przypadku osób z wysokim uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Praktycznie jest ona przeciwwskazana u większości mężczyzn z uszkodzeniem rdzenia w odcinku szyjnym, ponieważ zwykle wartość ciśnienia krwi jest u nich bardzo niska i często nie przekracza 90/60 mmHg. Można tu natomiast zupełnie bezpiecznie zastosować Caverject. Należy także pamiętać o tym, że u osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego powyżej poziomu Th6 mogą wystąpić w trakcie współżycia objawy autonomicznej dysrefleksji, z których najbardziej niebezpiecznym jest znaczny wzrost ciśnienia krwi, zwykle z towarzyszącym silnym bólem głowy. Lekiem obniżającym ciśnienie krwi, który może być w takim wypadku zastosowany, także po zażyciu Viagry, jest nifedypina. Należy wyraźnie przestrzec pacjenta przed zażywaniem nitratów.

Leczenie operacyjne zaburzeń erekcji, polegające na implantacji specjalnych protez u pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego, powinno być przeprowadzane przy nieskuteczności powyższych metod, ponieważ znacznie częściej dochodzi w tej grupie pacjentów do komplikacji zmuszających nawet do usunięcia implantu.

Niezależnie od zaburzeń erekcji, które można obecnie leczyć z doskonałym efektem metodami farmakologicznymi lub chirurgicznymi, uszkodzenie rdzenia kręgowego jest przyczyną braku u większości pacjentów ejakulacji oraz występowania zaburzeń procesu spermatogenezy. Tylko u 5% mężczyzn z całkowitym uszkodzeniem rdzenia na poziomie górnego motoneuronu i u 18% w przypadku uszkodzenia na wysokości dolnego motoneuronu dochodzi do ejakulacji. W lepszej sytuacji są pacjenci z niecałkowitym uszkodzeniem rdzenia, ale i w tym wypadku u 30% spośród nich nie występuje ejakulacja od momentu urazu.

Od dawna poszukiwano różnych sposobów wywołania ejakulacji u mężczyzn z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Stosowano dokanałowe podawanie neostygminy, podskórne physostygminy, bezpośrednią aspirację plemników z nasieniowodów, masaż gruczołu krokowego, stymulację przy pomocy wibratora, elektroejakulację i stymulację nerwu podbrzusznego.

W chwili obecnej największe uznanie zyskała metoda stymulacji nasady Żołędzi przy pomocy wibratora, dzięki nieinwazyjności zabiegu oraz licznych doniesieniach o lepszej jakości uzyskanego nasienia. Po raz pierwszy zastosował ją Sobrero w 1965 roku i za pomocą zwykłego aparatu do masażu wywołał ejakulację u kilku zdrowych mężczyzn. Zapoczątkowało to badania w kierunku wykorzystania tego rodzaju stymulacji w przypadkach braku ejakulacji. W roku 1981 Brindley doniósł o 60% skuteczności stymulacji wibracyjnej w grupie 84 pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. W połowie lat dziewięćdziesiątych określono, przeprowadzając badania na dużych grupach pacjentów, parametry stymulacji wibracyjnej umożliwiające wywołanie ejakulacji u około 90% pacjentów. Najskuteczniejsze okazały się urządzenia charakteryzujące się amplitudą drgań 2,5 mm i częstotliwością 100 Hz.29 Skonstruowany został także specjalny aparat przeznaczony wyłącznie do wywoływania ejakulacji metodą wibracyjną.

W uszkodzeniach rdzenia poniżej poziomu L2, jak również w przypadku nieskuteczności wibratora, stosowana jest elektroejakulacja. Wprowadzenie elektrostymulacji w leczeniu anejakulacji przypisuje się Horne, który wykonywał masaż prostaty i pęcherzyków nasiennych po ich uprzedniej stymulacji elektrycznej impulsem prostokątnym, z zastosowaniem i własnej konstrukcji elektrod doodbymiczych. Metodę wykonywania elektroejakulacji udoskonalił Brindley. Kolejni badacze stosowali ją z mniejszym lub większym powodzeniem. Natomiast Seager określił parametry stymulacji zapewniające 100% skuteczność zabiegu elektroejakulacji, a także opracował nowoczesny aparat, z którego obecnie korzysta część ośrodków zajmujących się leczeniem niepłodności.

W bardzo rzadkich przypadkach, przy niemożności uzyskania nasienia przy pomocy stymulacji wibracyjnej czy elektroejakulacji pobiera się plemniki drogą aspiracji z nasieniowodów lub biopsji bezpośrednio z jąder lub najądrzy.

Samo uzyskanie nasienia jest niestety tylko początkiem całego procesu leczenia niepłodności mężczyzn z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Dodatkowy problem stanowi pogorszenie jakości nasienia. Stwierdza się zwłaszcza mniejszą ruchliwość, nieprawidłową morfologię i słabszą penetrację plemników, co daje nikłą szansę na uzyskanie potomstwa metodami naturalnymi (0-5%)

Uważa się, że tylko 1% pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego może mieć potomstwo bez jakiejkolwiek interwencji medycznej.

Przyczyna pogorszenia jakości nasienia nie jest w pełni poznana, jakkolwiek zidentyfikowano kilka czynników mających negatywny wpływ na płodność, z których nawracające infekcje układu moczowego, jak również stany zapalne jąder i najądrzy, wysuwają się na plan pierwszy. Ponadto zastój wydzieliny gruczołu krokowego, przegrzewanie okolicy krocza w związku z pozycją siedzącą na wózku inwalidzkim, zaburzenia osi podwzgórze-przysadka-jądra, obecność przeciwciał przeciwplemnikowych oraz długotrwałe zażywanie różnych leków są dodatkowymi przyczyna- mi upośledzenia płodności, co również znajduje wyraz w nieprawidłowej histologii jąder. Jest dobrze udokumentowane, że nasienie uzyskane od pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego charakteryzuje się obecnością większej liczby plemników martwych, przy czym zawarte w nim plemniki żywe cechuje słabsza ruchliwość i krótsza żywotność. Dodatkowo stwierdza się większą liczbę plemników o nieprawidłowej morfologii Sønksen dowiódł, że przyczyną obniżenia parametrów nasienia nie jest długotrwały brak ejakulacji parametrów i że wielokrotne okresowe wywoływanie ejakulacji nawet przez okres kilkunastu miesięcy nie ma wpływu na poprawę jakości nasienia.

Brackett wykazała, że przechowywanie nasienia uzyskanego od pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego przez kilka godzin w cieplarce, utrzymującej temperaturę 37°C, powoduje utratę ruchu przez nawet 90% uprzednio ruchliwych plemników,co może sugerować obecność w płynie nasiennym mężczyzn z uszkodzeniem rdzenia kręgowego czynnika powodującego spadek aktywności plemników, który może być aktywowany w podwyższonej temperaturze.

W ostatnich latach szeroko opisywany jest niekorzystny wpływ na jakość nasienia wolnych rodników tlenowych, które mogą być generowane przez leukocyty i martwe plemniki. Iwasaki i Gagnon zaobserwowali negatywną korelację pomiędzy stężeniem wolnych rodników tlenowych, a morfologią plemników i ich aktywnością ruchową. Zostało udowodnione, że w nasieniu uzyskanym od pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego występuje znacznie podwyższony poziom reaktywnych form tlenu.

Należy podkreślić, iż w przypadku pacjentów z anejakulacją problemem nie jest obecnie uzyskanie nasienia, ale wybór odpowiedniej metody uzyskania ciąży, ze względu na zazwyczaj niskie parametry otrzymanego ejakulatu. Konieczna jest staranna ocena płodności i wybranie metody umożliwiającej uzyskanie potomstwa w możliwie krótkim czasie. Należy określić, czy istnieje szansa na naturalną koncepcję, czy konieczne jest zastosowanie określonej techniki wspomaganego rozrodu.

Inseminacja dopochwowa prowadzona w warunkach domowych jest skuteczna tylko w wybranych, niezbyt licznych przypadkach. Decyzja o zastosowaniu tego rodzaju leczenia musi być poprzedzona gruntowną oceną potencjału rozrodczego nasienia, najlepiej przy wykorzystaniu wyników komputerowych analizatorów nasienia umożliwiających obiektywną ocenę parametrów ruchu plemników.

Większość pacjentów wymaga zaawansowanego leczenia. Część autorów uważa, że początkowo można zastosować domaciczne podanie nasienia, co jest metodą prostą i tanią, a jej skuteczność jest oceniana na 10 do 20%. W przypadku nieuzyskania ciąży w okresie 2-3 cykli powinno się zastosować zabieg zapłodnienia pozaustrojowego (IVF-ET) wciągu następnych czterech cykli, a przy braku skuteczności i tej metody mikroiniekcję plemnika do cytoplazmy oocytu (ICSI -intra-cytoplasmic sperm injection), co daje bardzo duże szanse na uzyskanie potomstwa. Wydaje się jednak, że takie stanowisko nie spełnia aktualnych wymogów medycyny, jak również nie jest dobrą strategią w aspekcie optymalizacji kosztów leczenia. Precyzyjny wybór metody w zależności od aktualnych parametrów nasienia daje szansę znacznego skrócenia okresu leczenia i maksymalizacji odsetka uzyskanych ciąż.

Wprowadzenie przez Palermo i wsp. techniki mikrochirurgicznej, umożliwiającej wprowadzenie pojedynczego plemnika do cytoplazmy oocytu {ICSI), pozwoliło wyeliminować większość mechanizmów naturalnego zapłodnienia. Konsekwencją tego jest niezwykle wysoka skuteczność ICSI, sięgająca 97% zapłodnień w przeliczeniu na cykl, oraz 65% w przeliczeniu na liczbę dojrzałych oocytów. Czynniki etiopatologicze niepłodności męskiej polegające na zaburzeniach ruchliwości plemników, ich zdolności do rozpoznania r i wnikania do komórki jajowej oraz aktywacji oocytów- wobec zastosowania ICSI -tracą na znaczeniu. Wyniki kliniczne po zastosowaniu tej metody l sięgają 20-40% ciąż, niezależnie od jakości nasienia, pod warunkiem uzyskania żywych plemników.

Część autorów jest zdania, że w przypadku pacjentów z anejakulacją, ICSI, jest metodą z wyboru. Nasienie tej grupy pacjentów, uzyskiwane metodami stymulowanej ejakulacji, zazwyczaj posiada niską zdolność zapładniającą, wyraża się to niewielkim odsetkiem plemników w ruchu progresywnym oraz często krótkim okresem ich przeżywalności. Jest to szczególnie widoczne w przypadku uzyskania nasienia drogą elektroejakulacji.  W większości przypadków stwierdza się w spermie obecność znacznej liczby leukocytów, a odsetek zakażeń w warunkach standardowego programu in vitro może sięgać 18-30 %. Dzięki wykorzystaniu mikroiniekcji pojedynczego plemnika do cytoplazmy (ICSI), ryzyko infekcji jest zredukowane do minimum.

Dzięki postępowi, jaki dokonał się w ostatnim okresie w zakresie leczenia dysfunkcji seksualnych, pacjenci z uszkodzeniem rdzenia kręgowego mogą prowadzić w miarę satysfakcjonujące życie płciowe, a przeważająca większość z nich ma szansę na posiadanie własnego potomstwa. Dynamiczny rozwój technik wspomaganego rozrodu daje możliwość uzyskania potomstwa w większości przypadków pacjentów z anejakulacją, a obecnie stosowana metoda ICSI pozwala na uzyskanie ciąży pomimo czasami znacznego obniżenia parametrów nasienia świeżego oraz niewielkiego odzysku po mrożeniu. Jedyny warunek skuteczności tej metody, z punktu widzenia czynnika męskiego, to obecność plemników wykazujących jakiekolwiek objawy życia.

W Centrum Leczenia Niepłodności Małżeńskiej -Kriobank w Białymstoku w ciągu ostatnich 5 lat było leczonych 45 mężczyzn z zaburzeniami erekcji pochodzenia neurogennego oraz 30 mężczyzn z anejakulacją spowodowaną całkowitym i niecałkowitym uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Wśród pacjentów leczonych z powodu zaburzeń erekcji u 39 zastosowano iniekcje z PGE1. Natomiast u 6 pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego poniżej Th6, z zachowaną erekcją odruchową, zasto- sowano sildenafil w dawce 50 mg.

W trakcie leczenia niepłodności wykonano w sumie 60 zabiegów stymulacji przy pomocy wibratora i 11 zabiegów elektroejakulacji. Siedem małżeństw wyraziło chęć posiadania własnego potomstwa. Uzyskano 7 ciąż, w tym pięć w wyniku ICSI, a dwie (w tym jedną mnogą) w rezultacie inseminacji domacicznej.

 

 

Pismiennictwo

* Beckerman H, Becher J. Lankhorst G.J The effectiveness of vibratory stimulation in anejaculatory men with spinal cord injury Review article Paraplegia, 1993; 31: 689-99

* Belker A. M. Noninvasive methods to obtain sperm. J. Urol., 1997; 157; 1181-85

* Beretta E., Chelo E., Zanollo A.: Reproductive aspects in spinal cord injured males Paraplegia, 1989; 27 113-18

*Bohatyrewicz A.: Zaburzenia funkcji seksualnych i płodności po uszkodzeniu rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych. Post. Rehab., 1990; 4: 59-68

* Bors E., Engle E. T., Rosenquist R. C. Holliger V.H.: Fertility in paraplegic males a preliminary report of endocrine studies J. Clin Endocr., 1950, 10, 381-398

* Brackett N.L., Padron O.F., Lynne C.M.: Semen quality of spinal cord injured men is better ob- tained by vibratory stimulatjonversus electroejaculation. J. Urol., 1997; 157: 151-57

* Brackett N.L., Santa-Cruz C., Lynne C.M.: Sperm from spinal cord injured men jose motility faster than sperm from normal men the effect is exacerbated at body compared to room temperature. J. Urol., 1997; 157: 2150-53

* Brindley G.S.: Electroejaculation and the fertility of paraplegic men Sexuality and Disability. 1980; 3: 223-29

* Brindley G.S.: Electroejaculation: its technique, neurological implications and uses. J. Neurol. Neurosurg. Psychiat., 1981: 44; 9-18

* Brindley G.S.: Deep scrotal temperature and the effect on it of clothing, air temperature. activity, posture and paraplegia. Brit. J. Urol., 1982; 54: 49-52

* Brinsden P.R., Avery S.M., Marcus S., Macnamee M.C.: Transrectal electroejaculation combined with in-vitro fertilization: effective treatment of anejaculatory infertility due to spinal cord inju.ry Hum. Reprod., 1997; 12: 2687-692

* Buch J.P., Zorn B.H.: Evaluation and treatment of infertility in spinal cord injured men through rectal probe electroejaculation. J. Urol. , 1993; 149: 1350-54

* Chapelle P.A., Roby-Brami A., Jondet M., Piechaud T. i wsp.. Trophic effects on testes in paraplegics. Paraplegia, 1993; 31: 576-583

* Chung P.H., Palermo G., Schlegel P.N., Veeck L.L., Eid J.F., Rosenwaks Z.: The use of intracytoplasmic sperm injection with electroejaculates from an ejaculatory men Hum Reprod., 1998; 13: 1854-58

* Collins K. Wsp.: Complications of penile prostheses in the spinal cord injury population J. Urol. 1988; 140: 984-65

* DeniI J., Kupker W., Al Hasani S., Schill T., Kuczyk M. A., Jonas U., Diedrich K., Successful combination of transrectal electroejaculation and intracytoplasmic sperm injection in the treatment of anejaculation Hum Reprod 1996; 11: 1247-1249

* Denil J., Ohl D.A., Menge A.C., Keller L.M., McCabe M.: Functional characteristics of sperm obtained byelectroejaculation. J. Urol., 1992; 147: 69-72

* Earle C.M., Keogh E.J., Wisniewski Z.S., Tulloch A.G.S., Lord D.J., Watters G.R., Glatthar C.: Prostaglandin E1 Therapy for impotence, comparison with papaverin. J. Urol., 1990; 143: 57-59

* Horne M.W., Paull D.P., Munro D.: Fertility studies in the human male with traumatic injuries of the spinal cord and cauda equina New Engl J. Med, 1948; 239: 959-64

* Hultling C., Rosenlund B., Levi R., Fridstrom M., Sjöblom P, Hillensjö T.: Assisted ejaculatkJn and in- vitro fertilization in the treatment of infertile spinal cord-injured men: the role of intracytoplasmic Spetm injection Hum. Reprod., 1997: 12: 499-502

* Iwasaki A., Gagnon C.: Formation of reactive oxygen species in spermatozoa of infertile patients Fertil Steril., 1992; 57: 409-412 *

Kiekens C., Spiessens C., Duyck F.: Pregnancy after electroejaculation in combination with Intra-cytoplasmic sperm injection in patient with idiopathic anejaculation. Fertil. Steril., 1996; 66: 834-36

* Kucharska U., Kuczyński W., Filipowska J.: Zastosowanie prostaglandyny E1 w leczeniu impotencji u pacjentów z uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Gin Prakt., Poznań 1997; 320-323

* Kuczyński W., Kucharska U., Pietrewicz P., Wasilewski T.: Aktualne możliwości leczenia niepłodności uwarunkowanej anejakulacją Gin. Prakt., 2000; 1: 30-33

* de Lamirande E., Leduc B.E., Iwasaki A.: Increased reactive oxygen species formation in semen of patients with spinal cord injury. Fertil. Steril., 1995; 63: 637-42

* Le Chapelain L., Nguyen Van T., Dehail P.: Ejaculatory stimulation, quality of semen and reproductive aspects in spinal cord injured men. Spinal Cord, 1998; 36:132-136

* Mallidis C., Lim T.C., Hill S.T., Skinner D.J. i wsp.: Collection of semen from men in acute phase of spinal cord injury. Lancet, 1994; 343:1072-10723

* Matwiejko L., Gusta A., Bohatyrewicz A.: Zaburzenia seksualne u chorych z urazowym uszkodzeniem rdzenia kręgowego Post. Rehab., 1990; 4 (2): 69-74

* Morley J.E., Distiller L.A., Lissoos I., Lipschitz R., Kay G., Searle D.L., Katz M.: Testicular function in patients with spinal cord damage. Horm. Metab. Res., 1979: 11: 679-685

* Ohl D.A., Menge A. C., Sønksen J.: Penile vibratory stimulation in spinal cord injured men: optimized vibration parameters and prognostic factors. Arch. Phys. Med. Rehabil., 1996; 77: 903-905

* Palermo G., Joris H., Devroey P., Van Steirteghem A.C.: Pregnancies after intracytoplasmic sperm injection of single spermatozoon into an oocyte. Lancet, 1992; 340: 17-18

* Polskie Stowarzyszenie 0sób Niepełnosprawnych: Raport.: Materiały Międzynarodowego Seminarium - Postęp w turystyce na rzecz osób o specjalnych potrzebach. Kraków, 1995; 202-211

* Rutkowski S.B., Geraghty T.J., Bowers D.M., Hagen D.L. i wsp.: The influence of bladder management of fertility in spinal cord injured males. Paraplegia, 1995; 33: 263-265

* Sedor J.F., Hirsch I.H.: Evaluation of sperm morphology of electroejaculates of spinal cord injured men by strict criteria. Fertil. Steril., 1995; 63: 1125-1127

* Sobrero A.J., Steams H.E., Blair J.H., Technic for the induction of ejaculation in humans. Fertil. Steril., 1965; 16: 765-67

* Sønksen J., Biering-Sorensen F., Kristensen J.K.: Ejaculation induced by penile vibratory stimulation in men with spinal cord lesion. The importance of the vibratory amplitude. Paraplegia, 1994; 32: 651-660

* Sønksen J., Ohl D.A., Giwercman A., Sorensen F.B., Skakkebck N.E., Kristensen J.K.: Effect of repeated ejaculation on semen quality in spinal cordinjured men. J. Urol.,1999; 161: 1163-1165

Adres autora

Lek. Med. Urszula Kucharska Oddział Rehabilitacji Leczniczej Wojewódzki Szpital Zespolony im. J. Śniadeskiego

Ul. M. Skłodowskiej-Curie

25 15-870 Białystok

 

 
Seksualni asystenci dla niepełnosprawnych PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:18

 

Szwajcarska organizacja pozarządowa szkoli grupę "seksualnych asystentów". Mają oni oferować radość seksu tym, dla których była dotąd nieosiągalna.

- Wszyscy zarzucają mi, że łamię tabu, ale tabu jest po to, by je łamać - mówi "Gazecie" Aiha Zemp, psychoterapeutka pilotująca kontrowersyjny projekt.

Kiedy pytam ją, czy jest jakaś różnica między "pomocą seksualną" a prostytucją, odpowiada nerwowo: - Prostytutka bierze ok. 120 franków szwajcarskich za 10 minut pracy. Godzina naszej fachowej pomocy seksualnej będzie kosztowała 150 franków. 10 minut w wykonaniu zwyczajnej prostytutki to za mało dla człowieka na wózku, nie mówiąc już o okazywaniu wrażliwości i zrozumienia. Tego nie można zamówić w agencji towarzyskiej.

 


Czy "asystenci" mają za sobą doświadczenie w seksbranży? - pytam.

 

- Ależ skąd. Jedna z nich to były nauczyciel, mamy też tapicera i masażystkę - tłumaczy Zemp. - Niepełnosprawni też pragną seksu. Ale im dużo trudniej jest zaspokoić pragnienia - dodaje.

 

Zemp działa w organizacji Fabs (Niepełnosprawni i Seksualność). Namówiła federalne MSW, by wyłożyło na jej projekt 175 tys. franków szwajcarskich (ok. 430 tys. zł). Kolejne 50 tys. dały władze dwóch kantonów, a 22 tys. pochodzi z różnych organizacji charytatywnych. W przyszłym roku obiecały dalsze subsydia.

 

Fabs jako jedyna organizacja w Szwajcarii zajęła się problemem seksualności niepełnosprawnych. Nie ogranicza się tylko do wydawania broszurek czy organizowania warsztatów psychologicznych. Od dwóch lat zatrudnia trzech mężczyzn i kobietę, którzy świadczą odpłatnie masaż erotyczny niepełnosprawnym z niemieckojęzycznych kantonów Szwajcarii.

 

Od wiosny przyszłego roku Fabs chce rozszerzyć swoje usługi. Szkoli "seksualnych asystentów", którzy będą za pieniądze uprawiali pełny seks z niepełnosprawnymi. Zemp zastrzega, że nie chodzi o stręczycielstwo. "Asystenci" zgadzają się na pracę z niepełnosprawnymi dobrowolnie i przechodzą kompleksowy trening psychologiczny, ucząc się wrażliwości na potrzeby ludzi na wózkach.

 

Granica jest na tyle cienka, że wielu szwajcarskich psychologów kręci z niechęcią głowami. - To zwyczajna prostytucja. Nazywajmy rzeczy po imieniu - mówi agencji Swissinfo o projekcie Fabs Peter Wehrli psycholog i szef Centrum dla Niezależnego Życia w Zurychu, które również zajmuje się problemami niepełnosprawnych.

 

Wątpliwości ma również profesor Małgorzata Kościelska, profesor psychologii, wieloletnia kierownik Katedry Psychologii Klinicznej na Uniwersytecie Warszawskim, obecnie związana z Akademią Bydgoską. - Jeśli społeczeństwo zgadza się na prostytucję dla sprawnych ludzi, to dlaczego mielibyśmy odmawiać prawa do niej niepełnosprawnym, którzy mają takie same potrzeby? - pyta retorycznie. Przyznaje jednak, że osobiście sprzeciwia się prostytucji i uważa, że szwajcarską inicjatywę trzeba nazywać po imieniu - prostytucja obudowaną specjalną filozofią.

 

Prof. Kościelska tłumaczy, że nigdy nie zgodzi się na sprowadzanie potrzeb erotycznych do technicznej redukcji napięcia. Jej zdaniem problemy z seksualnością ludzi niepełnosprawnych trzeba załatwiać inaczej - poprzez przełamywanie ich izolacji, ułatwianie im kontaktów z innymi osobami.

 

Ale szwajcarska psychoterapeutka upiera się, że wybrana przez nią metoda jest właściwa. Stawia na szali swój autorytet i własne doświadczenie bycia niepełnosprawnym. Urodziła się z kikutami nóg i rąk, ale po bolesnej rehabilitacji nauczyła się z tym żyć, nie korzystając z protez. Od wielu lat zajmuje się psychologią ludzi niepełnosprawnych. W 1977 r. wystąpiła wraz z mężem w głośnym w krajach niemieckojęzycznych filmie dokumentalnym "Niepełnosprawna miłość".

 

W rozmowie z "Gazetą" Zemp zapewnia, że nie odkrywa Ameryki, ale powiela dobre wzorce z innych krajów. Podobne rozwiązania stosowane są od wielu lat w Holandii i Danii. W krajach tych toczyła się nawet dyskusja, czy usługi seksualne dla niepełnosprawnych mogą być finansowane z ubezpieczenia społecznego. Najczęściej są jednak dotowane przez różne organizacje pozarządowe.

 

Szwajcarskie media nie wróżą jednak projektowi Fabs długiego życia. Trzy lata temu padł podobny projekt edukacji seksualnej niepełnosprawnych. Organizacja Pro Infirmis wycofała grupę 12 zawodowych masażystów i masażystek, którzy mieli nieodpłatnie uczyć gry seksualnej ludzi o kulach i na wózkach. Powód był prozaiczny - zabrakło sponsorów.

 

 

Jacek Pawlicki, Gazeta.pl

 

 
Ciąża po urazie rdzenia kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:02

 

Autorzy:Phil Klebine, MA and Linda Lindsey, MEd

Konsultacje medyczne: Amie B Jackson, MD and Robert Poczatek, MD

Wstęp

Kobiety po urazie rdzenia kręgowego stają przed wieloma wyzwaniami natury zdrowotnej. Ponieważ kobiety z urazem rdzenia stanowią około 20% osób po urazie rdzenia, jest niewiele dostępnych informacji odnośnie ich zdrowia i samopoczucia. Wiele z dostępnych informacji jest nieaktualnych, zwłaszcza tych odnoszących się do ciąży i porodu.

Po pierwsze , fakty są bardzo zrozumiałe. Bez względu na poziom uszkodzenia albo dysfunkcji, kobiety z urazem rdzenia ...

  • mogą i mają dzieci.

 


  • są tak samo odpowiedzialne za swoje dzieci jak inne kobiety.
  • muszą zadecydować czy są fizycznie, emocjonalnie i finansowo przygotowane do posiadania dziecka.
  • muszą wiedzieć jak zmienią się ich ciała i jak uniknąć komplikacji podczas ciąży.
  • potrzebują zabezpieczenia antykoncepcyjnego, jeśli nie chcą mieć dzieci.

 

Po drugie, jest ważne dla kobiet po urazie, ich lekarzy i opiekunów, aby wiedzieć wszystko co możliwe odnośnie ciąży i porodu.

 

 

Zrozumieć czym jest ciąża

 

Edukacja jest kluczem do zrozumienia ciąży dla kobiet po urazie. Dzięki wiadomościom i edukacji możesz podjąć świadomą decyzję czy chcesz czy .nie chcesz być w ciąży. Jeśli zajdziesz w ciążę, będziesz bardziej przygotowana, aby podołać temu wyzwaniu.

 

Możesz porozmawiać z lekarzem zaczynając swoją edukację. Lekarz może wyjaśnić zagadnienia natury medycznej i psychologicznej, na które możesz się natknąć. Możesz się dowiedzieć o potencjalnych komplikacjach podczas ciąży oraz sposobów ich zapobiegania.

 

Twój lekarz może ci pomóc znaleźć ginekologa, który pomoże zadbać o twoje zdrowie i zdolność rozrodczą. Musisz znaleźć ginekologa, który zrozumie lub pragnie zrozumieć twoje unikalne potrzeby. Jest to niezmiernie ważne, ponieważ mało jest lekarzy, którzy orientują się w potrzebach kobiet po urazie rdzenia. Ci, którzy nic o tym nie wiedzą mogą nakłaniać cię do nie zachodzenia w ciążę. Niektórzy mogą nawet zalecić niepotrzebną i niechcianą aborcję , gdy zajdziesz w ciążę.

 

 

Przygotowanie się do ciąży

 

Skoro masz już ginekologa, jest kilka faktów, które powinnaś poznać, jeśli myślisz o urodzeniu dziecka. Jeżeli zajdziesz w ciążę, zanim porozmawiasz z ginekologiem, powinnaś zgłosić się do niego natychmiast.

 

Leki

 

Wiele leków przepisywanych przez lekarzy i tych w wolnej sprzedaży, używanych przez kobiety po urazie, mogą powodować problemy podczas ciąży. Niektóre mogą mieć niepożądany wpływ na płód. Należy więc konsultować używanie wszystkich leków (nawet witamin) z lekarzem ginekologiem już przed ciążą i podczas każdego trymestru. W niektórych przypadkach możesz być zmuszona do stosowania leków na przykład przy zapaleniach pęcherza moczowego, bólach, dysfunkcjach seksualnych, spastyce, wypróżnieniach.

 

Badanie urologiczne

 

Powinnaś najpierw zrobić kompleksowe badania urologiczne, zanim zdecydujesz się na zajście w ciążę. Prześwietlenia Rentgena nie powinny być wykonywane podczas ciąży, chyba ,że w koniecznych przypadkach. Mogą bowiem uszkodzić płód. Twój ginekolog i ty powinniście uzgodnić jakiego rodzaju badania urologiczne powinnaś wykonać i w jaki sposób powinnaś dbać o swoje drogi moczowe.

 

Zmiany fizyczne

 

Niektóre kobiety po urazie rdzenia maja zmiany w układzie kostnym takie jak skrzywienie kręgosłupa, pęknięcia miednicy lub przemieszczenie się stawu biodrowego. Schorzenia te mogą w znacznym stopniu ograniczyć miejsce potrzebne do wzrostu płodu I uniemożliwić donoszenie ciąży do końca. Mogą uniemożliwić także poród naturalny.

 

Podejście grupowe

 

Jeżeli twój ginekolog ma ograniczoną wiedzę na temat ciąż u kobiet po urazie rdzenia, konieczno jest podejście "grupowe". Ty i twój ginekolog możecie skonsultować się z lekarzem rodzinnym, pielęgniarką, urologiem, anestezjologiem, neurologiem, fizykoterapeutą, aby omówić obawy odnośnie ciąży i porodu.

 

 

Ciąża

"Ciąża wysokiego ryzyka" oznacza podwyższony poziom wystąpienia komplikacji podczas ciąży. Ciąża u kobiety po urazie rdzenia jest właśnie tak określana. Nie oznacza to jednak, że ciąży należy unikać. Oznacza to tylko, że należy podjąć specjalne kroki, aby zapobiec możliwym powikłaniom.

Nie jest możliwym, aby określić czy wystąpią komplikacje, ale z niektórymi z nich łatwiej sobie poradzić. Czasem mogą wystąpić na początku ciąży i ustąpić z biegiem czasu, inne mogą powodować kłopoty przez całą ciążę a nawet poród.

Każdy trymestr niesie ze sobą nowe wyzwania, dlatego tak ważne jest abyś ty i twój ginekolog byli świadomi potencjalnych problemów. Obydwoje powinniście opracować plan zapobiegania komplikacji medycznych i być świadomi problemów, kiedy wystąpią.

 

Pierwszy Trymestr

Zmiany nastroju, zawroty głowy, bóle głowy, zmęczenie, niestrawności oraz mdłości to naturalne zmiany jakie odczuwa większość kobiet podczas pierwszego trymestru. Objawy te zazwyczaj ustępują z czasem. Jako kobieta z urazem rdzenia powinnaś wiedzieć, że niektóre z tych naturalnych zmian, mogą być oznakami komplikacji. Na przykład ból głowy może być oznaką autonomicznej dysrefleksji. Ból głowy z mdłościami może być oznaką zapalenia dróg moczowych. Dlatego należy dokładnie informować swojego ginekologa o wszystkich symptomach mogących sugerować kłopoty.

Kontrola nad wypróżnieniami może stanowić kłopot w pierwszym trymestrze. Dwie najbardziej popularne zmiany podczas ciąży dotyczą zaparć i biegunki. W zależności od problemu lekarz może zalecić zwiększenie lub zmniejszenie picia wody lub spożycia błonnika. Może być konieczne opróżnianie się częściej lub przyjmowania środków zmiękczających kał albo lewatywy - ale tylko zalecone wyraźnie przez ginekologa.

 

Drugi Trymestr

Potencjalne zagrożenie komplikacjami wzrasta w drugim trymestrze. Kiedy ty i twój ginekolog pracujecie nad kontrolą ewentualnych kłopotów, należy pamiętać, że metody zapobiegania komplikacji mogą się zmieniać z trymestru na trymestr. Inaczej mówiąc, twoja kontrola wypróżnień w pierwszym trymestrze może nie być tak efektywna w drugim i trzecim trymestrze. Często trzeba szukać innych rozwiązań na ten sam problem.

Przybieranie na wadze jest następną obawą. Może zaburzyć twoje zdolności do wykonywania codziennych czynności. Dla przykładu możesz mieć problemy z przemieszczaniem się na wózek lub z poruszaniem się na nim. Możesz się szybko męczyć przy codziennych pracach, nie tak jak przed ciążą.

Rozwiązania problemów związanych z przyrostem wagi mogą być różne. Jeżeli stanie się to kłopotliwe możesz rzadziej przesiadać się na wózek lub z wózka. Możesz wypożyczyć lub kupić wózek elektryczny, jeśli będziesz mieć kłopoty z poruszaniem się na manualnym. Być może będziesz potrzebować pomocy innych, albo będziesz musiała zmienić sposób wykonywania codziennych czynności.

Kontrola oddawania moczu jest popularna komplikacją. Płód rośnie i uciska na pęcherz moczowy. Ciśnienie zmniejsza pojemność pęcherz , co prowadzi do częstszych skurczów ze strony pęcherza.

Kobiety używające cewników nie zakładanych na stałe , muszą częściej być cewnikowane, albo zdecydować się na stały cewnik na czas ciąży.

Mogą pojawić się zapalenia dróg moczowych. Jako kobieta z urazem rdzenia kręgowego masz większe szanse dostać infekcji dróg moczowych w ciąży. Nie leczone infekcje mogą doprowadzić do przedwczesnego porodu.

Zapobieganie to najlepszy sposób uniknięcia infekcji dróg moczowych. Należy oczywiście pić dużo wody, unikać napoi z cukrem, kofeiną, a zwłaszcza alkoholu. Możesz częściej oddawać mocz. Jeżeli często miewałaś infekcje lub dostaniesz infekcje, twój ginekolog może przepisać ci antybiotyk aby zapobiec lub zwalczyć infekcję.

Możesz rozpoznać infekcję po następujących symptomach; gorączka, dreszcze, mdłości, ból głowy, zmiany w spastyce, niezwyczajne bóle/pieczenia itp. Twój lekarz powinien pobrać próbkę moczu do badania zanim podejmie inne kroki. To pomoże zidentyfikować najbardziej efektywny antybiotyk w celu zwalczenia infekcji. Dodatkowo pomoże to stwierdzić, czy nie masz innych problemów zdrowotnych.

Odleżyny są zawsze powodem do troski u kobiet po urazie rdzenia, ale kobiety które są w ciąży są narażone na większe ryzyko ich powstawania. Wzrost zagrożenia powstaniem odleżyn jest proporcjonalny do wzrostu masy ciała i częstości zmiany pozycji.

Wiadomym jest, że należy zapobiegać powstawaniu odleżyn kiedy to jest możliwe. Należy zwracać na możliwość urazów podczas przesiadania się. Może też pomóc częstsza zmiana pozycji. Częściej należy sprawdzać stan skóry, aby w porę zareagować na najmniejsze nawet zmiany. Jeśli zauważysz jakiekolwiek zmiany n skórze, natychmiast odciąż to miejsce i zadzwoń do lekarza o pomoc. Twój ginekolog powinien każdorazowo kontrolować stan twojej skóry podczas wizyt prenatalnych zaczynając od drugiego trymestru.

Spastyka może, ale nie musi być problemem podczas ciąży. Jeśli doświadczasz spastyki, jest szansa, że albo wzrośnie, albo zmaleje podczas ciąży. Jeżeli nie masz spastyki może się u ciebie pojawić

Zazwyczaj spastyka jest leczona tylko wtedy, gdy powoduje uciążliwość podczas wykonywania codziennych czynności lub powoduje zagrożenia powstania odleżyn. Jakkolwiek przy zauważeniu przez ciebie zmian w spastyce powinnaś porozmawiać ze swoim ginekologiem. Są szanse, że to tylko skutek twojej ciąży, ale nagła zmiana w spastyce, może być czasami oznaką innych problemów zdrowotnych.

 

Trzeci Trymestr

Kłopoty z oddychaniem mogą wystąpić u niektórych kobiet. Jeżeli twój uraz występuje na poziomie szyjnym lub piersiowym, najprawdopodobniej masz porażone mięśnie oddechowe. Uraz na wyższym poziomie, to utrata kontroli nad większa częścią mięśni oddechowych, a co za tym idzie osłabiony układ oddechowy, zmniejszona pojemność płuc i podwyższone ryzyko infekcji dróg oddechowych. W rezultacie trudniej jest wziąć głęboki oddech i zakasłać, może być powodem komplikacji oddechowych na przykład zapalenia płuc. Dodatkowo rosnący płód uciska na przeponę, co powoduje zmniejszenie pojemności płuc i zwiększa ryzyko komplikacji u kobiet z uszkodzeniem rdzenia na poziomie szyjnym i piersiowym.

Najlepszym sposobem na uniknięcie poważnych kłopotów oddechowych jest prawidłowa postawa i dodatkowy odpoczynek. Jeśli nosisz zazwyczaj pas brzuszny aby poprawić prace przepony, będziesz musiała go poluzować lub zrezygnować z jego noszenia podczas ciąży. Twój ginekolog może zalecić ci ćwiczenia oddechowe. Jeśli masz wysokie uszkodzenie twój ginekolog może potrzebować monitorować twój oddech i zalecić wspomaganie, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Zaburzenia krążenia to następny problem jaki może się pojawić podczas ostatnich miesięcy ciąży. Ucisk na naczynia krwionośne w dolnej części ciała powodowane przez rosnący płód może doprowadzić do obrzęków nóg i stóp.

Aby poprawić krążenia krwi i zmniejszyć obrzęki można nosić pończochy uciskowe, więcej wypoczywać i odpowiednio ćwiczyć. Jeżeli wcześniej miewałaś problemy z zatorami krwi, twój ginekolog może zalecić leki aby zapobiec ich powstawaniu.

 

Poród

Ty i twój ginekolog powinniście zaplanować dokładna datę, kiedy ma nastąpić poród, aby zapobiec jakimkolwiek powikłaniom podczas wstępnego okresu porodu i porodu Najpierw kontrola wypróżnień i pęcherza moczowego, eliminacja infekcji dróg moczowych, kontrola spastyki i krążenia to mogą być problemy podczas porodu. Będziesz musiała zwracać uwagę na skórę i kłopoty z niskim lub wysokim ciśnieniem krwi. Powinnaś też uczęszczać na zajęcia przedporodowe jeśli to możliwe. Mogą pomóc w zdobyciu cennych informacji, które powinny znać przyszłe matki. Sale porodowe powinny być dostępne i dobrze wyposażone.

Pierwszy okres porodu

Niektóre kobiety z urazem rdzenia zauważają oznaki pierwszego okresu porodu a niektóre nie. Możesz nie odczuwać skurczów przedporodowych, jeśli twój uraz jest na poziomie T-10 i powyżej. Z drugiej strony możesz odczuwać skurcze macicy jeśli masz uraz poniżej T-10, ale jest to zazwyczaj inne odczucie niż u sprawnych kobiet. Niektóre kobiety mogą odczuwać początkowe skurcze, po czym jak poród postępuje, mogą przestać je odczuwać. Dlatego ty i twój ginekolog powinniście przedyskutować wywołanie porodu.

Na wszelki wypadek ty i twój ginekolog powinniście pilnować oznak rozpoczynającego się porodu już od 28 tygodnia ciąży. Ginekolog może zalecić co tygodniowe badanie ginekologiczne. Kobiety z paraplegią powinny nauczyć się badać palpacyjnie macicę aby móc rozpoznać poród. Niektóre kobiety z tetraplegią mogą sobie zażyczyć przenośny monitor kontrolujący skurcze. Dodatkowo wszystkie kobiety z urazem rdzenia powinny zwracać uwagę na znaki przepowiadające poród takie jak:

  • uczucie strachu i smutku;

 

  • zmiany w spastyce lub oddychaniu;

 

  • ból pleców;

 

  • napięcie w brzuchu;

 

  • ucisk w miednicy;

 

  • nienormalne odczucie bólu; oraz

 

  • autonomiczna dysrefleksja.

Autonomiczna dysrefleksja jest popularna podczas porodu i może zagrażać życiu jeśli nie jest kontrolowana. Jest to zespół zaburzeń funkcji układu nerwowego i może się objawiać przez wzrost ciśnienia krwi, bóle głowy, uczucie uderzania krwi do głowy, niekiedy dreszcze, pocenie się, oraz ogólne złe samopoczucie. Autonomiczna dysrefleksja występuje u kobiet przy urazach T-6 i powyżej. Jednak są dowody, aby uważać, że podczas porodu może wystąpić u kobiet z urazem niższym niż T-6. Chociaż niektóre kobiety mogą nie potrzebować znieczulenia w związku z brakiem czucia, to należy je rozważyć, jako metodę zapobiegania autonomicznej dysrefleksji podczas porodu.

 

Poród właściwy

 

Normalnie twój poród powinien być piękny i naturalny. Większość kobiet może i powinna rodzić naturalnie, jeśli to możliwe. Niektóre kobiety mogą rodzić z łatwością, inne mogą potrzebować pomocy próżnociągu lub kleszczy. Możesz rozważyć ze swoim ginekologiem możliwość cięcia Cesarskiego, ale nie powinnaś myśleć, że cięcie Cesarskie jest lepsze dla ciebie tylko dlatego, że jesteś po urazie rdzenia.

Jest kilka zagadnień po porodzie, które powinna znać kobieta po urazie. Jeśli miałaś robioną episjotomię (nacięcie krocza) nie używaj lamp nagrzewających na miejsca, których nie czujesz , aby wspomóc gojenie się rany. Możesz się poparzyć . Po drugie, możesz czuć się słabo lub mieć zawroty głowy, kiedy będziesz chciała usiąść po porodzie. Aby złagodzić objawy siadaj powoli i używaj pończochy uciskowe lub pas brzuszny. W końcu musisz zadecydować czy będziesz karmić dziecko piersią, czy ci to odpowiada. Karmienie piersią jest możliwe u większości kobiet po urazie, jednak podczas karmienia może nasilać się spastyka. Normalnie produkcja mleka jest stymulowana przez karmienie piersią, toteż kobiety z ograniczonym czuciem w brodawkach mogą zauważyć zmniejszoną ilość mleka.

 

Podsumowanie

 

Jako kobieta z urazem rdzenia nie polegaj na przypuszczeniach jeśli chodzi o ciążę i poród. Nie daj się przekonać przyjaciołom, rodzinie i lekarzom, że nie powinnaś mieć dzieci tylko dlatego, że jesteś po urazie. W zamian powinnaś polegać na faktach o ciąży przedstawionych przez specjalistów, którzy rozumieją potrzeby reprodukcji kobiet po urazie rdzenia. Są jednak zagrożenia które mogą wystąpić w ciąży, możesz zmniejszyć ryzyko ich powstania lub uporać się z nimi poprzez zaplanowanie swojego postępowania.

Kiedy już poznasz wszystkie fakty, wszystko zależy od ciebie czy chcesz, czy nie chcesz mieć dziecko. Jeśli wybierzesz mieć dziecko, możesz cieszyć się wszystkim co oferuje macierzyństwo.

 

 

 

Pismiennictwo

Opublikowane przez: Office of Research Services

UAB Spain Rehabilitation Center

619 19th Street South - SRC 529, Birmingham, AL 35249-7330

205-934-3283 or 205-934-4642 (TTD only)

Aktualizowane: Marzec, 2003

 

 

Źródło: http://www.spinalcord.uab.edu/show.asp?durki=22442

 

 
Życie seksualne kobiet po urazie rdzenia kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:01

 

SEKSUALNOŚĆ

Seksualność to określenie siebie jako kobiety lub mężczyzny. Jest czymś intymnym z natury rzeczy, czyli osobistym i prywatnym. Jest wyrażana poprzez fizyczną i emocjonalną bliskość. Większości osób wydaje się, że życie seksualne to sposób na wyrażenie fizycznej intymności. Jednak, jest czymś więcej niż zbliżeniem seksualnym. Trzymanie się za ręce, przytulanie się i całowanie to dobre przykłady aby wyrazić fizyczną intymność. Natomiast intymność emocjonalna to więcej niż uczucia płynące z kontaktu fizycznego. Może być połączeniem samozadowolenia, wiary w siebie i poczucia własnej wartości. Może być także poczuciem wiary w innego człowieka oraz chęcią do podzielenia się z nim własnymi myślami I odczuciami.

 


DOSTOSOWANIE SIĘ

Wygląd ciała to ważny element dostosowania się do nowej sytuacji kobiet po urazie rdzenia, ponieważ ich odczucia maja duży wpływ na pociąg seksualny i życie seksualne. Jest rzeczą naturalną, że potrzeba czasu, aby kobieta po urazie rdzenia mogła zaakceptować swoje ciało. Jeśli nie miała kłopotów z akceptacja siebie przed wypadkiem, po wypadku łatwiej się jest jej dostosować do nowej sytuacji. Jeżeli kobieta uważa się za atrakcyjną, łatwiej jej uwierzyć, że inni też tak uważają. Jeżeli natomiast nie wierzyła w siebie przed urazem, trudniej jej uwierzyć, że po wypadku jest atrakcyjna seksualnie. Trudno jej będzie z przystosowaniem się do sytuacji i będzie unikać zbliżeń

Głównym sposobem do akceptacji to pokonać swoje słabe strony związane z codziennym życiem. Seksualność to coś naturalnego, więc zdrowe podejście do życia zaczynamy od poznania faktów związanych z wpływem urazu rdzenia na życie intymne. Bez względu na poziom urazu, jest rzeczą normalną, że kobieta ma obiekcje, obawy i pytania. Fakty mówią same za siebie. Kobiety po urazie rdzenia:

  • są atrakcyjne;
  • mają możliwość poznawania ludzi , zakochania się i wyjścia za mąż;
  • mają możliwość przeżycia pierwszych doświadczeń seksualnych;
  • mają potrzeby seksualne;
  • maja możliwość dawać i otrzymywać przyjemność;
  • mogą i cieszą się aktywnym życiem seksualnym; oraz
  • mogą zajść w ciążę i mieć dzieci.

Kobiety, które akceptują te fakty, mogą mieć pytania związane ze związkiem kobiety i mężczyzny. Prościej mówiąc, kobiety które są chętne poznawać ludzi maja większą szansę na związek. Nie jest ważne kto kogo poprosi o spotkanie, odpowiedź może być "tak" lub "nie".

Kobiety, które są już w związku, mogą się zastanawiać czy zdołają go utrzymać. W rzeczywistości nie jest możliwe aby zapewnić sukces w jakimkolwiek związku. Zależy to bowiem od wielu czynników takich jak wspólne zainteresowania, wzajemna komunikacja, uczucia, i dopasowanie się do siebie. Jeśli brać to pod uwagę to połowa wszystkich małżeństw kończy się rozwodami, co znaczy tyle, że bez względu czy kobieta jest po urazie rdzenia czy nie, utrzymanie związku nie jest proste.

Kiedy kobieta po urazie jest w stałym związku, musi pamiętać, że ich partnerzy także muszą zrozumieć wszystkie fakty związane z seksualnością. Gdy partner zrozumie wszystkie ważne aspekty, dostosowanie się przychodzi łatwiej dla każdego. Kobiety i ich partnerzy mogą rozmawiać o problemach i rozwiązywać je, jest to dobry sposób na budowanie fizycznego i emocjonalnego związku.

Podczas gdy kobiety i ich partnerzy pracują nad pokonywaniem problemów, ważne jest, aby zrozumieć, że przystosowanie seksualne zajmuje trochę czasu. Mogą wystąpić obawy związane ze współżyciem wraz z nieoczekiwanymi kłopotami różnego rodzaju. Jeśli para skoncentruje się na wspólnym celu, może rozwiązać każdy problem.

 

WSPÓŁŻYCIE SEKSUALNE

Dla kobiety normalne podniecenie seksualne objawia się przez nawilżenie pochwy, powiększenie się łechtaczki, zwiększenie pracy serca, przyśpieszone oddychanie i zwiększone ciśnienie krwi1. To są typowe objawy jakie zachodzą po pobudzeniu seksualnym psychicznym i fizycznym. Pobudzenie psychiczne to stymulujące myśli, odruch, natomiast fizyczne to na przykład dotyk czy pocałunek.

Chociaż kobieta po urazie rdzenia może współżyć, to sposób jej odczuwania i odruchów zależy w dużej mierze od rodzaju i wysokości urazu rdzenia2. Większość kobiet po urazie zachowa fizyczną zdolność do współżycia, lecz utraci psychiczne odruchy. Jakkolwiek kobiety które mają czucie na wysokości tali (T11) i na wysokości ud (L-2) mają większą zdolność do odczuwania bodźców seksualnych3.

U niektórych kobiet największy znaczący wpływ urazu na współżycie seksualne ma brak wydzieliny w pochwie. Wydzielina ta pomaga w łatwiejszej penetracji, a jej brak powoduje uszkodzenia i ból podczas współżycia. Można jednak zastosować preparaty zastępujące naturalną wydzielinę pochwy na bazie wody. Nie należy nigdy stosować nawilżaczy na bazie oleju.

Większość kobiet po urazie traci częściowo lub całkowicie czucie w pochwie i kontrolę nad mięśniami. Utrata czucia w pochwie powoduje, że odczucia fizyczne u kobiet po urazie są inne niż u zdrowych. Utrata kontroli nad mięśniami uniemożliwia kurczeniu się mięśni pochwy i w rezultacie mniejszą zdolność pobudzania podczas stosunku. Można to poprawić poprzez stosowanie różnych pozycji przy współżyciu. Przy nasileniu się problemu należy zasięgnąć porady lekarza.

 

PODNIECENIE SEKSUALNE

Podniecenie seksualne jest procesem stymulacji i przygotowaniem do współżycia. Niektóre kobiety po urazie mogą mieć trudności ze zidentyfikowaniem miejsc erogennych. Niektóre mogą wymagać dłuższej gry wstępnej aby móc się pobudzić.

Kobiety po urazie rdzenia mogą same lub razem z partnerem odnaleźć miejsca erogenne. Mogą eksperymentować używając dotyku lub wibratora aby je odnaleźć. Może pomóc wiedza co pobudza inne kobiety. Poniżej podane są miejsca erogenne najczęściej określane przez kobiety po urazie rdzenia.

 

Miejsca erogenne:

  • Usta i wargi
  • Szyja i ramiona
  • Brzuch
  • Łechtaczka
  • Uda
  • Stopy
  • Uszy
  • Piersi
  • Pośladki

 

ORGAZM

Orgazm to intensywne odczucie przyjemności podczas szczytowania pobudzenia seksualnego. Ponieważ orgazmy różnią się rodzajem i intensywnością u wszystkich kobiet, trudno jest stwierdzić, czy uraz rdzenia kręgowego ma jakikolwiek wpływ na zdolność osiągania orgazmu. Doświadczenia dowodzą, że około 54% kobiet z urazem rdzenia rzeczywiście odczuwało orgazm5. Więcej, odczucia związane z orgazmem, które zachodzą podczas współżycia, oraz uczucie rozluźnienia po orgazmie są podobne u kobiet zdrowych i po urazie rdzenia. Niektóre kobiety, włączając w to kobiety po urazie, stwierdzały wystąpienie orgazmu po stymulacji piersi i górnej części ciała6.

 

PŁODNOŚĆ

Płodność jest punktem zainteresowania kobiet po urazie, które znajdują się w wieku odpowiednim do urodzenia dziecka. Normalna rzeczą jest zatrzymanie się na krótki czas cyklu menstruacyjnego po urazie rdzenia, jako traumatycznym przeżyciu. Taka przerwa może trwać aż do 6 miesięcy zanim miesiączkowanie powróci. Jednak możliwość zajścia w ciążę nie jest zaburzona, kiedy ich cykl menstruacyjny ureguluje się5. Kobiety, u których menstruacja nie powróciła powinny porozmawiać z lekarzem ,który zaleci stosowna kurację.

 

NAD CZYM NALEŻY SIĘ SKONCENTROWAĆ

Kobiety aktywne seksualnie po urazie uczestniczą podobnych zajęciach jak przed urazem4,7. Jednakże 67% kobiet po urazie potwierdziło swoją aktywność seksualną w porównaniu do 87% kobiet przed urazem5. Z biegiem czasu te różnice zacierają się i wiele kobiet po urazie rdzenia kręgowego jest aktywna seksualnie.

Kobiety, które obawiają się podjąć współżycie seksualne, muszą zrozumieć źródło swoich obaw. Jest rzeczą naturalną, że kobiety świeżo po urazie muszą mieć trochę czasu aby zaakceptować swoje ciało, ale te które ukrywają swoje uczucia i dyskomfort muszą zidentyfikować swoje problemy i zacząć rozwiązywać je.

Poniżej przedstawione są najbardziej popularne obawy jakie występują u kobiet po urazie rdzenia. Bez względu na rodzaj obaw kobiety i ich partnerzy powinni poznawać potencjalne problemy i starać się je rozwiązać.

 

Popularne obawy związane z życiem seksualnym:

  • "Wypadki" z pęcherzem
  • "Wypadki" z wypróżnieniem
  • Niemożność zaspokojenia partnera
  • Poczucie nieatrakcyjności
  • To, że inni znajdują mnie nieatrakcyjną
  • Nie odczuwanie satysfakcji osobistej
  • Przygotowania to zbyt duży kłopot
  • Skrzywdzenie siebie
  • Utrata zainteresowania
  • Nie zadawalające metody współżycia

Kontrola nad pęcherzem jest powszechną obawą kobiet po urazie, które rozpoczynają współżycie. Jest wiele metod, aby ustrzec się od niespodziewanych "wypadków" z pęcherzem. Po pierwsze kobiety, które planują zbliżenie powinny ograniczyć spożywanie płynów. Picie dużej ilości płynów powoduje szybszą produkcję moczu i tym samym szybsze wypełnienie się pęcherza. Kobiety, które używają cewników do pęcherza powinny opróżnić pęcherz przed stosunkiem. Mają też obawy co zrobić z "foleyem" czyli cewnikiem. Foley można pozostawić na czas stosunku, ponieważ ujście cewki moczowej jest położone powyżej wejścia do pochwy. Jeśli cewnik zostanie pieczołowicie przyklejony do uda lub brzucha tak, aby nie było możliwe jego wyciągnięcie lub zaczepienie, nie powinien przeszkadzać w zbliżeniu. Kobiety mają opcje usunięcia cewnika przed stosunkiem, ale należy go prawidłowo założyć zaraz po.

Kontrola nad jelitami to następna obawa kobiet z urazami rdzenia. Najlepszym sposobem na uniknięcie przykrych niespodzianek to kontrola nad wypróżnieniami. Kiedy mamy swój własny plan wypróżnień, łatwiej o zapanowanie nad niespodziewanymi wypadkami. Może pomóc opróżnienie jelit i ograniczenie posiłków przed planowanym zbliżeniem.

Seksualna satysfakcja może być problemem dla niektórych kobiet, które zastanawiają się, czy mogą być zaspokojone, lub czy mogą zaspokoić partnera. Te obawy wynikają przede wszystkim z braku wiedzy na temat dostępnych metod o osiąganiu satysfakcji. Niektóre kobiety mogą znaleźć pomocne samo-poznawanie siebie. Może to pomóc w zidentyfikowaniu wrażliwych części ciała, ale również może poprawić pewność siebie w swoje możliwości w dawaniu i odczuwaniu przyjemności.

Seksualne doświadczenia mogą pomóc partnerom zwiększyć doznania fizyczne. Celem jest znalezienie sposobu współżycia, który był by interesujący i zadowalający dla obu stron. W miarę upływu czasu pary mogą wypracować różne metody które pozwolą na dawanie i przeżywane fizycznej przyjemności. Niektórzy mogą stwierdzić, że metody, które im odpowiadają najbardziej, to takie same jak przed wypadkiem. Jednakże używanie " starych " metod może nie dawać zaspokojenia. Można zacząć swoje poszukiwania od normalnych pocałunków, przytulenia i dotykania. W miarę odczuwania przyjemności mogą także próbować stymulacji seksualnej, seksu oralnego, seksu analnego lub innych metod zbliżenia intymnego.

Być może pary będą musiały wypróbować różne pozycje seksualne, aby znaleźć pozycję, która da im największy komfort podczas zbliżenia. Może to być konieczno ze względu na spastykę lub ból towarzyszący współżyciu. Jeżeli spastyka lub ból jest problemem, należy porozmawiać z lekarzem, który zaleci odpowiednie leczenie.

 

INNE POTENCJALE KŁOPOTY

Dysrefleksja Autonomiczna może być zagrożeniem życia u kobiet z urazami T-6 i powyżej. Normalnie przy zbliżeniu występuje podwyższone ciśnienie krwi, co jest oznaką AD, należy więc zwracać baczna uwagę na inne symptomy takie jak nieregularne bicie serca, zaczerwienienie twarzy, ból głowy, zatkanie zatok, dreszcze, gorączkę, zaburzenia w widzeniu, lub pocenie się powyżej miejsca uszkodzenia. Kobiety które zauważa kilka z tych oznak AD podczas współżycia, powinny natychmiast je przerwać. Jeśli objawy nie ustąpią, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem!

Słowne i fizyczne znęcanie się jest czasem niefortunną rzeczywistością w niektórych związkach. Większe ryzyko w znalezieniu się w takim związku mają kobiety, które mają niskie mniemanie o sobie. Kobiety, które znalazły się w takim związku mogą porozmawiać o tym z przyjaciółmi, rodziną, lekarzem lub księdzem aby znaleźć pomoc w wydostaniu się z niego.

Dysfunkcje seksualne u kobiet zyskuje coraz większe zainteresowanie w środowisku lekarskim i może być powodem do zmartwień u kobiet po urazie rdzenia. Wiele tych problemów wynika z niechęci do współżycia lub braku odczucia satysfakcji. Jest możliwe leczenie w tym kierunku, więc w cele poprawy życia seksualnego rozmowa z lekarzem byłaby wskazana.

Starzenie się może wpłyną na życie seksualne na wiele sposobów. Na przykład kobiety mogą stracić zainteresowanie seksem. Po menopauzie może wystąpić zmniejszenie wydzieliny pochwowej. Jest to jednak naturalna kolej rzeczy i nie ma powodów aby nie móc kontynuować satysfakcjonującego życia seksualnego do późnych lat.

 

PODSUMOWANIE

Seksualność niekoniecznie musi się zmienić po urazie rdzenia. Kobiety po urazie mogą ja wyrażać fizycznie i emocjonalnie. Musza jednak zrozumieć jak uszkodzenie wpływa na ich umysł i ciało. Kiedy potencjalne kłopoty są zażegnane, kobieta może czuć się dobrze w poznawaniu, odczuwaniu i cieszeniu się wszystkimi aspektami seksualności, bez względu na poziom uszkodzenia.

Jeśli istnieje potrzeba, kobiety po urazie nie powinny unikać wizyty u specjalisty ,jeśli maja kłopoty związane z ich seksualnością. Na przykład psycholog może pomóc rozwiązać kłopoty z przystosowaniem się i relacjami w związku. Fizjoterapeuta może być pomocny w uporaniu się z kłopotami natury medycznej. Może polecić urologa lub ginekologa, który zajmuje się sprawami związanymi z rozmnażaniem się i seksualnością kobiet po urazie rdzenia.

 

 

 

Źródła

Masters WH, Johnson VE. Human Sexual Response. Boston, Mass: Little, Brown and Co Inc, 1966.

Bors E, Comarr EE. Neurological disturbances of sexual function with special reference to 529 patients with spinal cord injury. Urol Surv. 1960;110:191-221.

Sipski ML, Alexander CJ, Rosen RC. Sexual arousal and orgasm in women: effects of spinal cord injury. Ann Neurol. 2001;49:35-44.

Sipski, ML, Alexander, CJ. Sexual activities, response and satisfaction in women pre- and post-spinal cord injury. Arch Phys Med Rehabil, 1993;74:1025-1029.

Jackson AB, Wadley V. A multicenter study of women's self-reported reproductive health after spinal cord injury. Arch Phys Med & Rehab 1999;80(11):1420-8.

McClure, S. Female sexuality and spinal cord injury. Arkansas Spinal Cord Injury Association Fact Sheet #8, 1992

Charlifue SW, Gerhart KA, Menter RR, et al. Sexual issues of women with spinal cord injuries. Paraplegia. 1992;30:192-199

White, MJ et al. Sexual activities, concerns and interests of women with spinal cord injury living in the community. Am J Phys Med Rehabil, 1993;72(6):372-8.

Benevento BT, Sipski ML. Neurogenic bladder, neurogenic bowel, and sexual dysfunction in people with spinal cord injury. Physical Therapy, 2002;82(6):601-12. Review.

Opublikowane przez: UAB Medical RRTC on Secondary Conditions of SCI UAB Spain Rehabilitation Center

619 19th Street South - SRC 529, Birmingham, AL 35249-7330

(205) 934-3283 or (205) 934-4642 (TTD only)

Email: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

Zaktualizowane: Kwiecień, 2004

Autor: Phil Klebine, MA

Konsultacje: Linda Lindsey, MEd; Patricia Rivera, PhD

© 2002 Board of Trustees of the University of Alabama

The University of Alabama at Birmingham provides equal opportunity in education and employment.

This publication is supported by grant #H133N000016 from the National Institute of Disability and Rehabilitation Research, Office of Special Education and Rehabilitative Services, U.S. Department of Education, Washington, DC. Opinions expressed in this document are not necessarily those of the granting agency.