Ból po urazie rdzenia kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:41

 

Opracowane przez: Phil Klebine, MA i Linda Lindsey, MEdAutor

Konsultanci: John D Putzke, PhD i J Scott Richards, PhD

Co to jest ból

Ból jest to nieprzyjemne uczucie wywoływane przez pobudzenie określonych zakończeń nerwów czuciowych. Może być związane z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek. Ból jest najczęściej rodzajem ostrzeżenia przed zagrożeniem dla organizmu i wywołuje reakcje mające na celu uniknięcie tego zagrożenia, a tym samym zakończenie bólu. Ludzie mogą odczuwać ból nagły i przewlekły. Wiele osób odczuwa ból nagły gdy doznają obrażeń ciała. Nagły ból może być bardzo silny lub umiarkowany, ale zazwyczaj ustępuje gdy organizm wyleczy się. Ból przewlekły może pojawić się nagle, może się potęgować i trwać przez długi czas, nawet po wyleczeniu ciała.

 

Więcej…
 
Autonomiczna Dysrefleksja PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:40

Poradnik dla Para-i Tetraplegików.

Autorzy:

Stanisław Sosnowski, Heliodor Adam Kasprzak, Wojciech Hagner

Rok 2002 Valetudinaria- Suplement Godło: Wojskowy Szpital Kliniczny Bydgoszcz.

Co to jest "Autonomiczna Dysrefleksja"?

Autonomiczna dysrefleksja, też zwana jako hyperrefleksia, jest zjawiskiem nadmiernej aktywności autonomicznego systemu nerwowego powodującego nagły napad nadmiernie wysokiego ciśnienia krwi. Osoby z dużym ryzykiem tego problemu najczęściej mają uraz rdzenia powyżej poziomu Th5. Autonomiczna dysrefleksja może rozwijać się nagle i potencjalnie jest groźna dla życia, dlatego też traktowana jest jako nagły wypadek medyczny. Jeżeli nie postępuje się natychmiast poprawnie, prowadzić może to do udaru i nawet zagrożenia życia. Autonomiczna dysrefleksja zdarza się, kiedy irytujący bodziec jest wprowadzany do ciała poniżej poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego. Przykładem takiego bodźca jest np. przepełnienie pęcherza moczowego. Nerw posyła impulsy do rdzenia kręgowego, gdzie wędruje ku górze aż do zablokowanego miejsca przez uszkodzenie na poziomie urazu. Odkąd impulsy nie mogą dojść do mózgu, łuk odruchowy jest aktywowany znacznie mocniej, tak że powiększa działalność współczulnej części autonomicznego systemu nerwowego. Kończy się to skurczami i zwężeniami naczyń krwionośnych, które powodują podniesienie ciśnieniu krwi.

 


 

Objawy hyperrefleksji:

  • pulsujący ból głowy (powodowany przez zwyżkę ciśnienia krwi),
  • pęcherze,
  • nieżyt nosa,
  • niepokój,
  • nadciśnienie (ciśnienie krwi większe niż 200/100),
  • zaczerwienienie twarzy,
  • czerwone krosty na skórze powyżej poziomu uszkodzenia rdzenia,
  • pocenie się powyżej poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego,
  • nudności,
  • spowolnienie tętna (60 na minutę),
  • zimna, wilgotna i zimna skóra poniżej poziomu uszkodzenia rdzenia kręgowego


Przyczyny

Powodów autonomicznej dysrefleksji może być dużo. Coś, co byłby bolesne, niewygodne, albo fizycznie nieprzyjemne przed urazem może powodować objawy autonomicznej dysrefleksji po urazie. Najczęstszym powodem zdaje się być przepełnianie pęcherza moczowego. Może być ono spowodowane blokadą prawidłowego odpływu z układu moczowego, zapaleniem pęcherza moczowego, nieodpowiednim opróżnianiem pęcherza moczowego, pęcherzem spastycznym lub obecnością kamieni w pęcherzu. Drugim najczęstszym powodem jest wypełnienie jelit przez masy kałowe lub gaz jelitowy. Jakikolwiek bodziec na okolicę odbytu, taki jak np. ręczna stymulacja, może uruchomić reakcję, prowadząc do objawów dysrefleksji. Innymi przyczynami mogą być podrażnienia skóry, rany, odleżyny, oparzenia, złamania kości, ciąża, wrastanie paznokci palców stóp, zapalenie wyrostka robaczkowego itp. Generalnie wszystkie szkodliwe bodźce (czynniki drażniące czy te, które zwykle powodowałoby ból) pochodzą od obszarów ciała poniżej poziomu uszkodzenia rdzenia. Do czynników tych należą:


Pęcherz (najczęściej)

  • zakażenie układu moczowego,
  • zatrzymanie moczu,
  • zatkanie cewnika moczowego,
  • przepełnienie zbiornika na mocz,
  • niedokładna realizacja programu przerywanego cewnikowania


Jelita

  • zaparcia,
  • niedokładna realizacja programu opróżniania jelit,
  • hemoroidy albo szczelina odbytu,
  • infekcje lub podrażnienie (np. zapalenie wyrostka robaczkowego).


Skóra

  • jakiekolwiek bezpośrednie czynniki drażniące poniżej poziomu uszkodzenia (np. przedłużony ucisk przez przedmiot w bucie albo krzesło, stłuczenie, otarcie),
  • odleżyny,
  • oparzenia,
  • zbyt ciasna odzież albo nacisk na skórę przez pomarszczoną odzież.


Aktywność seksualna

  • zbytnie pobudzanie podczas czynności seksualnych,
  • bolesne miesiączki.


Ciąża, poród i połóg, inne

  • kostnienie pozaszkieletowe,
  • ostre dolegliwości brzuszne (wrzód żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie otrzewnej),
  • złamanie kości.


Postępowanie

Postępowanie musi być rozpoczynane szybko, aby przeciwdziałać komplikacjom.

  • jeśli przyczyną jest zwyżka ciśnienia krwi pozostawaj w pozycji siedzącej aż ciśnienie ustąpi. Można przemiesić się do łóżka, ale należy utrzymywać uniesioną głowę.
  • jeśli powodem jest przepełnianie pęcherza moczowego kontroluj odprowadzanie moczu.
  1. Jeżeli masz cewnik Foley'a albo cewnik nadłonowy dokonuj kontrolę sprawdzając:
  2. czy drenaż układu moczowego jest zupełny?
  3. czy nie są skręcone cewniki i węże doprowadzające do worka na mocz?
  4. czy worek na mocz nie jest wyżej od poziomu twojego pęcherza?
  5. czy cewnik nie jest zapchany?

Po stwierdzeniu oczywistego problemu, że cewnik moczowy nie drenuje w granicach 2-3 minut, należy pilnie wymienić cewnik na nowy. Jeżeli nie masz założonego cewnika Foley'a albo cewnika nadłonowego, wykonaj cewnikowanie jednorazowe by opróżnić pęcherz moczowy.

Jeżeli pęcherz nie wywoływał epizodu autonomicznej dysrefleksji, powodem mogą być jelita. Należy wykonać stymulację palcem i dokonać opróżnienie jelit. Jeżeli w czasie wykonywania stymulacji kiszki stolcowej celem opróżnienia jelit pojawią się objawy dysrefleksji, należy zatrzymać postępowanie i podjąć na nowo, dopiero gdy opadną niekorzystne symptomy. Jeżeli pęcherz albo jelita nie są powodem objawów dysrefleksji, należy ocenić czy:

  • masz odleżynę?
  • masz wrastający paznokieć u nogi?
  • złamałeś kość?


Identyfikuj i usuwaj niepokojące bodźce
ilekroć to możliwe. Często nie potrzebna jest interwencja farmakologiczna. Przy powtarzających się epizodach należy rozważyć hospitalizację pacjentów (w szczególności osób z grupy wysokiego ryzyka).


Zapobieganie

Należy przedsięwziąć następujące środki ostrożności, aby uniknąć większości epizodów autonomicznej dysrefleksji:

  • częsta zmiana pozycji na łóżku i siedzisku wózka (stosowanie materacy dynamicznych zmiennociśnieniowych),
  • unikanie oparzeń i przegrzewania ciała,
  • realizowanie regularnie programu opróżniania jelit,
  • dobrze zrównoważona dieta i odpowiednia ilość przyjmowania płynów,
  • kompromis w przyjmowaniu farmaceutyków,
  • osoby z ryzykiem objawów dysrefleksji powinny być edukowane o przyczynach, objawach, pierwszej pomocy i zapobieganiu autonomicznej dysrefleksji.

Jeżeli korzystasz na stałe z cewnika wewnętrznego:

  • utrzymuj cewnik niezagięty,
  • utrzymuj opróżniony worek na mocz,
  • kontroluj codziennie czy wewnątrz cewnika nie znajduje się "piasek",
  • jeżeli stosujesz program przerywanego czystego cewnikowania, cewnikuj pęcherz moczowy tak często jak to konieczne, aby zapobiegać przepełnianiu pęcherza,
  • przewoź ekwipunek do przerywanego cewnikowania, kiedy jesteś z dala od domu!!!,
  • wykonuj codziennie kontrolę skóry.


Pamiętaj

Jeżeli jesteś niezdolny znaleźć bodźca powodującego autonomiczną dysrefleksję lub Twoje próby likwidacji bodźca zawodzą, potrzebujesz uzyskać pomoc w nagłym wypadku medycznym. Jeśli nie wszyscy lekarze są zaznajomieni z autonomiczną dysrefleksją i postępowania w Twoim przypadku, powinieneś posiadać kartę informacyjną w portfelu, która opisuje stan Twoich schorzeń i ich leczenia.

 

 
Alkohol i Twoje życie po urazie rdzenia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:39

 

Autor: Charles H. Bombardier, PhD

Chociaż większość z nas zdaje sobie sprawę, że nadużywanie alkoholu może mieć poważne konsekwencje zdrowotne, to osoby po urazie rdzenia mogą sobie nie zdawać sprawy, że nawet małe ilości alkoholu mogą powodować u nich unikalne kłopoty ze zdrowiem.

Ludzie piją z różnych powodów, być może dlatego, że w małych dawkach powoduje uczucie rozluźniające i usuwa napięcie. Te pozytywne efekty są jednak zupełnie negatywne po 2-3 drinkach. I choć ludzie myślą, że potrzebują alkoholu aby być rozluźnionymi i bardziej komunikatywnymi, to naukowcy dowiedli, że dzieje się tak samo po podaniu tym osobom napoi tylko ze smakiem alkoholu.

 


Według lekarzy "normalne" picie alkoholu to nie więcej niż jeden drink dla kobiet i dwa dla mężczyzn. (Jeden drink to równowartość = 350 ml piwa; 150ml wina; 30 ml wódki). Normalne picie może być sposobem na życie wielu osób: może zredukować ryzyko zawału serca o około 20-40% u osób bez urazu rdzenia.

 

Picie większych ilości alkoholu może podnieść ryzyko wystąpienia zawału i powstania raka wątroby, ust, gardła, przełyku, śluzówki. Przy piciu dużych ilości alkoholu może wystąpić uszkodzenie wątroby i trzustki. Alkohol podrażnia śluzówkę i żołądek, powoduje zwiększenie ryzyka zapaleń, wrzodów i krwawienia wyściółki w żołądku. Z biegiem czasu długotrwałe picie może uszkodzić mózg i wpłynąć na pamięć i myślenie. Picie tylko 4 drinków dziennie zwiększa dramatycznie ryzyko upadków, wypadków samochodowych i innych urazów. Wiele osób uważa, że nie czują się pijane po 3-4 drinkach, że alkohol im nie szkodzi. To nie jest prawdą: nawet jeśli świadomość zostaje nieco przyćmiona, to szkody wyrządzane w organizmie są wyrządzane niezauważalnie.

 

Dodatkowo osoby po urazie rdzenia powinni sobie zdawać sprawę z innych poważnych konsekwencji. Na początek, utrata wagi po urazie rdzenia może powodować szybsze upijanie się, kiedy wypija się taka samą ilość alkoholu jak przed wypadkiem. Alkohol zmniejsza odporność organizmu na infekcje. Nawet jeden okazjonalny drink zmniejsza odporność organizmu, a zmniejszona odporność odbudowuje się przez 2 miesiące po zaprzestaniu picia. Obniżona odporność zmniejsza zdolność organizmu do walki z zapaleniami dróg moczowych, pęcherza i infekcji skóry.

 

Alkohol pobudza produkcję moczu i powoduje szybsze wypełnienie pęcherza. Podczas picia alkoholu ludzie staja się mniej roztropni i czekają zbyt długo z opróżnieniem pęcherza, który rozciąga się zbytnio i osłabia mięśnie go otaczające. Przepełniony pęcherz powoduje wracanie się moczu do nerek, infekcję nerek i ich z czasem uszkodzenie. Alkohol powoduje odwodnienie organizmu podnosząc ryzyko powstawania odleżyn. Przepełniony pęcherz może spowodować dysrefleksję autonomiczną, niebezpieczny wzrost ciśnienia tętniczego co może doprowadzić do zawału, konwulsji a nawet śmierci.

 

Alkohol może mieć niebezpieczne interakcje z lekami, zwłaszcza tymi, które używane są do zwalczania bólu, spastyki i infekcji. Używanie alkoholu z lekami przeciwbólowymi takimi jak Aspiryna lub Ibuprofen może spowodować krwawienia w żołądku i jelitach. Częste używanie alkoholu z Paracetamolem może powodować uszkodzenia wątroby. Jeśli natomiast używamy narkotyczne leki przeciwbólowe Oxycodone (Percocet, Percodan, Tylnox) antydepresanty Deprexetin, Prosac, Seronil, Paxil, Cipramil, Nortrilen, Trittico oraz przeciwspastyczne np. Dizepam mogą powodować w połączeniu z alkoholem zaburzenia świadomości, zaburzenia motoryczne i zawroty głowy. Alkohol może zmienić lub zaburzyć działanie wielu leków oraz powodować nadmierne zwiększanie się ich poziomu we krwi. Picie podczas zażywania leków przeciwzakrzepowych Warfarin/Coumadin może spowodować intensywne krwawienie lub zatory. Picie podczas zażywania antybiotyków może powodować zaczerwienienia twarzy, mdłości i wymioty.

 

Alkohol redukuje poziom hormonów męskich testosteronu od którego zależy erekcja i ejakulacja. Zmniejsza tez popęd płciowy i doznania seksualne zarówno u kobiet jak i mężczyzn. Abstynencja poprawia aktywność seksualną u kobiet i u mężczyzn.

 

Choć czasem alkohol może pomóc zasnąć, to powoduje przebudzanie się w dalszej części cyklu snu. Spożycie alkoholu nawet 6 godzin przed pójściem spać może zaburzyć sen w środku nocy.

 

Osoby, które piją lub mają problemy z alkoholem często miewają kłopoty ze skórą, ponieważ zapominają o zmianie pozycji przy długim siedzeniu w jednym miejscu. U niektórych alkohol powoduje popuszczenie moczu czy kału, co również może podrażnić skórę. Zaburzona świadomość lub koordynacja po użyciu alkoholu może doprowadzić do wypadków, upadków i poparzeń.

 

Zdarza się, że osoby które piły dużo przed wypadkiem i miało wiele kłopotów z tym związanych zaprzestają picia alkoholu po urazie. Dla wielu uraz to swego rodzaju przebudzenie z niezdrowego stylu życia i nawyków. Jednak około 30% tych osób w rok po urazie pije nadal i doznaje problemów związanych z nadużywaniem alkoholu.

 

Jeśli zastanawiasz się czy pijesz dużo czy też nie, porozmawiaj o tym ze swoim lekarzem. Jest wiele sposobów aby zmienić nawyki związane z piciem, włącznie z pomocą rodziny i grup wsparcia AA . Myślenie pozytywne i dążenie do wybranych celów pomoże zmotywować do działania. Zmiana może następować powoli, może mieć wzloty i upadki, ale za każdym razem kiedy znowu próbujesz zerwać z nałogiem zwiększasz swoje szanse na sukces.

 

Pismiennictwo

 

  1. AA (Anonimowi Alkoholicy )(Biura i spotkania na całym świecie; Sprawdź swoja książkę telefoniczną lub internet )
  2. Moderation Management, 22 W 27th Street, New York, NY 10001; 212-871-0974.
  3. Rational Recovery, Box 800, Lotus, CA 95651; 530-621-2667.
  4. AlcoholScreening.org Zawiera alkoholowy test samo kontrolny, informacje i badania
  5. Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA) Treatment Facility Finder

Źródło: http://depts.washington.edu/rehab/sci/updates/03sp_alchohol.html

 

 
Jak uraz rdzenia kręgowego wpływa na resztę ciała ? PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:39

 

Osoby, które przetrwały uraz rdzenia kręgowego, z pewnością będą cierpieć z powodu powikłań, takich jak przewlekły ból, dysfunkcje pęcherza i jelit, jak również na kłopoty z oddychaniem i kłopoty z układem krążenia. Rehabilitacja i przystosowanie się do nowej sytuacji w dużej mierze zależy jak sobie poradzimy z tymi dolegliwościami na co dzień.

Oddychanie

Uraz rdzenia na poziomie C3, C4, oraz C5 uszkadza nerwy odpowiedzialne za oddychanie, co może doprowadzić do zaburzeń oddychania. Osoby z takimi uszkodzeniami wymagają natychmiastowej wspomaganej wentylacji. Natomiast, jeśli uszkodzenie przebiega na wysokości C5 i poniżej, funkcje oddechowe są zachowane, ich oddech wydaje się być szybszy i płytszy, osoby takie maja kłopoty z kasłaniem i oczyszczaniem dróg oddechowych z wydzieliny, z powodu osłabionych mięśni międzyżebrowych. Jeżeli funkcje oddechowe poprawią się duży procent osób z urazem C4 mogą zostać odłączeni od respiratora już w kilka tygodni po urazie.

 

Więcej…
 
Zapobieganie komplikacjom układu oddechowego po urazie rdzenia kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:37
Opracowane przez: Phil Klebine, MA and Linda Lindsey, MEd,
Współpraca: Amie B. Jackson, MD.
Układ oddechowy
Tchawica i płuca to dwie najważniejsze części układu oddechowego. Kiedy wdychamy, powietrze przedostaje się przez nos lub usta i przemieszcza się na dół przez tchawicę i oskrzela do płuc. Tlen zawarty we wdychanym powietrzu przenika w pęcherzykach płucnych do krwi, zaś dwutlenek węgla jest wydalany podczas wydechu przez oskrzela i tchawicę i na zewnątrz przez usta lub nos.
Więcej…
 
Osteoporoza i Uraz Rdzenia Kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:36

 

Autor: Linda Lindsey, MEd


CO TO JEST?

Osteoporoza jest to schorzenie kości spowodowane utratą minerałów z tkanki kości, co jest przyczyną ich łamliwości. Dotyczy to większości ludzi w miarę ich starzenia się. Po ukończeniu 30 lat zaczyna się proces rozrzedzania kości wskutek zaniku i ścieńczania beleczek kostnych, którego nie można powstrzymać. Osteoporoza występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn, ponieważ w okresie przejściowym w dużym stopniu obniża się działanie ochronne hormonów płciowych. Dokładne jedna czwarta kobiet jest objęta tym ryzykiem. Dotąd nie wyjaśniono dlaczego tak jest.

 


W JAKI SPOSÓB DOTYCZY OSÓB PO URAZIE RDZENIA?

Krótko po urazie rdzenia zmienia się cały metabolizm. Organizm traci duże ilości wapnia i innych minerałów w moczu (demineralizacja). Ma to miejsce bez względu na wiek, płeć czy wagę. Gwałtowna utrata minerałów trwa przez 6-16 miesięcy po urazie. W ciągu następnego roku czy półtora roku utrata minerałów stabilizuje się.(1, 2)

Kiedy na kości nie jest wywierany ucisk zaczynają one słabnąć. W wyniku urazu rdzenia, osoba taka nie ma możliwości stawania i obciążania w sposób naturalny kości. Dlatego jego/jej kości stają się słabsze w niższych częściach ciała (nogi, kolana i biodra). Utrata masy kości nie występuje zazwyczaj w kręgosłupie i rękach. Ma to związek z tym, że osoby po urazie rdzenia najbardziej obciążają kręgosłup i ręce, przebywając w pozycji siedzącej na wózku, nogi pozostają bez ruchu i obciążenia.(3)

Zbadano stan zrzeszotnienia kości u osób po urazie rdzenia i sprawnych osób. Obszarem badań objęto górne i dolne kończyny, biodra i kręgosłup. Według wyników stwierdzono mniejszy poziom zrzeszotnienia kości w biodrach i nogach u osób po urazie. Zaskoczeniem było to, że nie stwierdzono większych różnic w stanie kości rąk i kręgosłupa w obydwu grupach badanych.(4) Następne badanie przeprowadzono u kobiet po urazie rdzenia kręgowego. Okazało się, że rozrzedzenie kości pozostawało na takim samym poziomie lub wzrastało po urazie we wszystkich grupach wiekowych. Jakkolwiek stwierdzono znaczne rozrzedzenie kości w okolicy bioder i kolan.(5)

Jones(4) porównywał wyniki badań Sabo(6), który stwierdził zmiany w strukturze kosci rąk u osób po urazie rdzenia. Jones stwierdził, że stan kości w rękach był taki sam u osób po urazie rdzenia jak i u sprawnych osób. Uważał, że ma to związek z tym, że osoby po urazie poddane badaniom byli bardzo aktywni. Ponadto Jones wykazał, że ćwiczenia powodują wzrost masy kostnej u osób sprawnych. Nie określono tego jednoznacznie u osób po urazie rdzenia. Uważa jednak, że używanie kończyn górnych w trakcie czynności codziennych i ćwiczeń sportowych poprawia stan kości osobom po urazie.

Mogą być także inne czynniki warunkujące utratę masy kostnej u osób po urazie. Niektóre badania sugerują, że na ryzyko wystąpienia osteoporozy może mieć wpływ poziom uszkodzenia, rodzaj uszkodzenia, wiek, odstęp czasu jaki upłynął od urazu.(4,7)

Osteoporoza jest u osób z urazem rdzenia powodem do zmartwień z powodu ryzyka złamań kości. Złamania mogą być kosztowne ze względu na zmniejszenie mobilności i ograniczenie sprawności. Według badań przeprowadzonych przez lekarzy, stwierdzono, że w ciągu 5 pierwszych lat około 14% osób po urazach doznało złamań kości. W ciągu 10 lat około 28% osób po urazie doznało złamań, a w ciągu 12 lat od urazu już około 39 % osób doznało złamań kości. Okazało się także, że 34% mężczyzn doznało złamań po urazie.(8) W związku ze wzrastającym ryzykiem złamań u osób po urazie rdzenia należy podjąć odpowiednie kroki w celu rozpoznania i leczenia osteoporozy.

 

DIAGNOZOWANIE OSTEOPOROZY

Bardzo istotne jest dla osób po urazie rdzenia i ich lekarzy, aby móc zapobiec złamaniom kości, zanim one wystąpią. Najpierw lekarz musi zdecydować czy istnieją wskazania do wykonania badań kontrolnych, po uprzednim zapoznaniu się z historią choroby pacjenta. Objawy takie jak ból po określonych ruchach, częste sytuacje stresujące, picie alkoholu i palenie papierosów muszą być brane pod uwagę. Wykonanie badań krwi, moczu, prześwietlenia i badanie densometryczne kości pomogą określić czy dana osoba ma osteoporozę. Niektórzy lekarze mogą sugerować wykonywanie badań gęstości kości okresowo, aby monitorować ewentualne zmiany.

Istnieje pytanie czy należy monitorować stan wszystkich kości u osób po urazie rdzenia? Jak już wspominano masa kostna w okolicy lędźwiowej u osób po urazie nie zmienia się z powodu niesprawności. Badania natomiast dowodzą, że im dłużej osoba jest po urazie, tym bardziej osteoporoza zagraża stawom biodrowym i kolanom, nie mając negatywnego wpływu na kręgosłup.(10)Ponieważ utrata masy kostnej następuje w dolnych partiach ciała, badanie kolana odzwierciedla stan kości i pozwala na łatwiejsze rozpoznanie zagrożenia.(11) Inne badania wykazują, że badanie densometryczne główki kości udowej pozwala określić ryzyko złamań u osób po urazie rdzenia.(8)

 

ZAPOBIEGANIE I LECZENIE

Nie jest możliwe całkowite zapobiegnięcie demineralizacji kości po urazie rdzenia. Wiemy już, że osoby po urazie są narażone na wyższe ryzyko wystąpienia osteoporozy. Nie ma jednak standardowego postępowania w takich przypadkach. Metody leczenia osteoporozy nie były niestety badane pod względem skuteczności działania u osób po urazie rdzenia kręgowego. Każdy przypadek z osobna należy diagnozować i leczyć indywidualnie.

 

Ćwiczenia

Aktywność fizyczna jest bardzo zalecana aby zachować lub poprawić masę kostną u sprawnych ludzi. Badania Jones'a wskazują na potrzebę intensywnych ćwiczeń, aby zachować odpowiednią strukturę kości w górnych częściach ciała u mężczyzn po urazie rdzenia. Ten rodzaj ćwiczeń nie zapobiegł demineralizacji kości w dolnej części ciała.(4) Osoby po urazie rdzenia powinni być ostrożni, kiedy zaczynają intensywne ćwiczenia. Zbyt intensywne ćwiczenia mogą doprowadzić do bólu barku. Mogą też doprowadzić do uszkodzenia stawów najczęściej używanych do popychania wózka lub pomocnych do przesiadania się z niego. Należy więc skonsultować zestaw ćwiczeń z rehabilitantem. Różne rodzaje ćwiczeń są badane pod względem przydatności dla poprawy stanu kości u osób po urazie rdzenia. Obejmują one różnego rodzaju parapodia i stoły pionizacyjne, oraz elektrostymulacje. Rezultaty są zróżnicowane pod względem efektywności. Niektóre są zbyt kosztowne, inne muszą być wykonywane przez długi czas, a jeszcze inne ciężko wcisnąć w codzienny rozkład zajęć.(12) Istnieje także ryzyko złamań, jeśli kości są już osłabione.

 

Dodatkowa dawka Wapnia i witaminy D

Należy je uwzględnić w codziennej diecie, aby pomóc zapobiegać osteoporozie. Wapń pomaga w budowie mocnych kości, a witamina D pomaga w absorpcji wapnia. Niestety dla osób po urazie rdzenia, wysoki poziom wapnia i witaminy D, może oznaczać zwiększone ryzyko powstawania kamieni w pęcherzu moczowym. Nie ma jednoznacznych progów zagrożenia i korzyści z używania dodatków witaminowych z wapniem i witaminą D przez osoby po urazie. Ott sugeruje, że ilość 1000 mg wapnia/dzień jest bezpieczną granicą, jeśli poziom estrogenów u danej osoby jest na średnim poziomie.(13) Należy jednak monitorować poziom wapnia w moczu podczas stosowania preparatów witaminowych.

 

Rzuć palenie.

Palenie papierosów zmniejsza zdolność organizmu do absorpcji wapnia. Może to spotęgować utratę masy kostnej u wszystkich ludzi.

 

Ogranicz kofeinę.

Napoje z kofeiną działają jak diuretyki (leki moczopędne). Przyśpieszają utratę wapnia z organizmu do moczu z prędkością około 10 mg dziennie.(14)

 

Unikaj dużych ilości alkoholu.

Dowiedziono, że utrata masy kości jest powodowana przez złe nawyki żywieniowe.

 

Leki

Leki nowej generacji mogą pomóc zapobiec rozrzedzeniu kości od 1-4%. Są one stosowane u licznej populacji ludzi.(14) Jeden z tych leków Alendronic Acid (Fosamax, Ostenil) wykazuje pozytywne rezultaty, hamujące niszczenie kości w zastosowaniu u kobiet po menopauzie.

Ostatnio przeprowadzono badanie mężczyzny po urazie rdzenia, u którego zastosowano Alendronic acid. Miał kilka złamań kości w kostce i w nodze. Po podaniu preparatu wystąpiła znaczna poprawa, nawet większa, niż zaobserwowano to u kobiet po menopauzie.(1) Ten pojedynczy przypadek skłonił jednak do wszczęcia badań nad zastosowaniem tego preparatu u osób po urazie rdzenia.

Terapia hormonozastępcza jest czasami używana u kobiet po menopauzie. Okazuje się, że zapobiega ona powstawaniu osteoporozy u tych kobiet. Nie była ona jednak stosowana na większą skalę u kobiet po urazie rdzenia, które rozpoczęły menopauzę lub mają zaburzenia miesiączkowania.(13) Badania dowodzą jednak ryzyko wystąpienia schorzeń związanych z krążeniem krwi przy stosowaniu hormonów przez długi czas.

 

Chroń swoje kości.

Osoby po urazie rdzenia muszą dbać o swoje kości. Podczas ćwiczeń należy ograniczyć ruch do rozciągania. Nie należy forsować stawów ani mięśni ponad to, co można wykonać bez bólu. Skonsultuj się z terapeutą, aby polecił ćwiczenia odpowiednie dla twoich potrzeb i możliwości.

Spastyka może wywierać ucisk na kości i pomagać je wzmocnić. Jednak silna spastyka może doprowadzić słabe kości do złamania. Bądź ostrożny przy przesiadaniu się. Zdejmuj nogi z podnóżków przed wysiadaniem z wózka. Jeśli osoba ma kłopoty z samodzielnym utrzymaniem równowagi, należy poprosić o pomoc, aby uniknąć upadku.

 

 

Pismiennictwo

Sniger W and Garshick E. Alendronate increases bone density in chronic spinal cord injury: A case report. Arch Phys Med Rehabil 2002; 83(1): 139-140.

Demiril G, Yilmaz H, Parker N, Onel S. Osteoporosis after spinal cord injury. Spinal Cord 1998;36:822-825.

Shields RK. Muscular, skeletal, and neural adaptations following spinal cord injury. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. 2002;32(2):65-74.

Jones LM, Legge M and Goulding A. Intensive exercise may preserve bone mass of the upper limbs in spinal cord injured males but does not retard demineralization of the lower body. Spinal Cord 2002; 40: 230-235.

Garland, D. E., Adkins, R. H., Stewart.C.A., Ashford, R., and Vigil, D. Regional osteoporosis in women who have a complete spinal cord injury. Journal of Bone and Joint Surgery 2001; 83A(8): 1195-1200.

Sabo D, Blaich S, Wenz W, Hohmann M, Loew M and Gerner HJ. Osteoporosis in patients with paralysis after spinal cord injury. Arch Orthop Trauma Surg 2003;121:75-78.

Maynard FM, Karunas RS, Adkins RH, Richards JS, Waring WP. Management of the Neuromuscular System. In: Stover SL, DeLisa JA, Whiteneck GG, eds. Spinal cord injury: clinical outcomes of the model systems. Gaithersburg, MD: Aspen, 1995:163-69.

Lazo MG, Shirazi P, Sam M, Giobbie-Hurder A, Blacconiere M J and Muppidi M. Osteoporosis and risk of fracture in men with spinal cord injury. Spinal Cord 2001;39:208-214.

Common musculoskeletal problems after SCI: Contractures, osteoporosis, fractures, and shoulder pain. SCI Forum . April 16, 2002. University of Washington. Retrieved from www.depts.washington.edu/rehab/sci/forum-musculoskel0402.shtml.

Garland DE, Adkins RH, Rah A and Stewart CA. Bone loss with aging and the impact of SCI. Topics in Spinal Cord Injury Rehab 2001;6(3).

Garland D E and Adkins RH. Bone loss at the knee in spinal cord injury. Topics in Spinal Cord Injury Rehab 2001;6(3).

Eng JJ, Levins S M, Townson AF, Mah-Jones D, Bremner J, and Huston, G. Use of prolonged standing for individuals with spinal cord injury. Physical Therapy 2001;81(8):1392.

Ott SM. Osteoporosis in women with spinal cord injuries. Physical Medicine and Rehabilitation Clinics of North America 2001;12(1), 111-131. Sanders.

Price J. Osteoporosis, menopause and disability. New Mobility 1999;10(73):33-37

Published by the UAB-RRTC on Secondary Conditions of SCI, Birmingham, AL." ©2003 Board of Trustees, University of Alabama.

Źródło: http://www.spinalcord.uab.edu/show.asp?durki=58085&site=1021&return=24467

 

 
Hipertermia i Hipotermia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:35

 

Na skutek urazu rdzenia kręgowego twój organizm ma zwiększoną tendencję wahań temperatury ciała w zależności od otoczenia. Jeśli przebywasz w pomieszczeniu gdzie jest gorąco temperatura twojego ciała może znacznie wzrosnąć (hipertermia), natomiast w zbyt zimnym pomieszczeniu spada (hipotermia). Dzieje się tak dlatego, że twój organizm po urazie rdzenia ma zaburzoną regulację cieplną w autonomicznym układzie nerwowym. Im wyższy poziom uszkodzenia rdzenia, tym większa tendencja do skoków temperatury.

 


Hipertermia

Hipertermia to stan podwyższonej temperatury ciała >41*C. Może na przykład wystąpić kiedy podczas gorącego dnia przebywasz na powietrzu, siedzisz w zbyt gorącym samochodzie, lub jesteś przykryty zbyt grubo. Hipertermia wymaga intensywnego działania w celu obniżenia temperatury ciała, by nie doszło do uszkodzenia tkanki mózgowej.

Jeden lub więcej poniższych symptomów może wskazywać na hipertermię:

  • Skóra jest w dotyku gorąca i sucha i jest zaczerwieniona
  • Uczucie osłabienia
  • Zawroty głowy
  • Zaburzenia widzenia
  • Ból głowy
  • Mdłości
  • Podwyższona temperatura
  • Puls jest zazwyczaj wysoki, może być nieregularny albo osłabiony.

Niezmiernie ważne jest zapobieganie hipertermii kiedy przebywasz w przegrzanym otoczeniu.

  • Zapoznaj się jak długo możesz przebywać w przegrzanym otoczeniu bez żadnych symptomów hipertermii
  • Pij duże ilości płynów
  • Noś chroniącą, przewiewną odzież (najlepiej bawełnianą w jasnych kolorach).
  • Noś czapkę lub kapelusz

 

Hipotermia

Hipotermia jest to stan, kiedy temperatura ciała spada poniżej 35*C. Jest równie niebezpieczna co hipertermia. Zbyt duży spadek temperatury może spowodować utratę świadomości i migotanie komór, a w konsekwencji śmierć. Może wystąpić, kiedy przebywasz przez dłuższy czas w zbyt zimnym otoczeniu, zbyt lekko ubrany.

Jeden lub więcej z poniższych objawów może wskazywać na hipotermię:

  • Drżenia mięśni
  • Bóle mięsni
  • Podwyższone ciśnienie krwi i przyśpieszona praca serca, przy niższej niż 34*C temperaturze może wystąpić nieregularna praca serca i spowolnienie oddychania
  • Skóra blada i zimna
  • Senność lub śpiączka
  • Osłabienie odruchów.

Bardzo ważne jest aby nie ogrzewać osoby z hipotermią zbyt gwałtownie. Należy okryć wełnianymi i ciepłymi kocami, i zapewnić wysoką temperaturę otoczenia (25-30*C). Można też zastosować ciepłą kąpiel.

Kiedy przebywasz w zimnym otoczeniu zwróć uwagę na to żeby:

  • Założyć ciepłą odzież,
  • Zapoznać się ze swoimi możliwościami przebywania w niskiej temperaturze, tzn. jak długo możesz być eksponowany na zimno zanim wystąpią objawy hipotermii.

 

 

 

 
Palenie po urazie rdzenia kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:35

 

Na pewno już to gdzieś słyszałeś...

Na pewno słyszałeś już wszystkie możliwe powody dla których powinieneś rzucić palenie: rak płuc, choroby serca, rak krtani, krótsze życie... ale z drugiej strony, to coś, co cię relaksuje, to jak stary kumpel, z którego ciężko zrezygnować po urazie. Może po prostu chcesz ryzykować, pomimo wszystkich dowodów na szkodliwość papierosów. Tak na marginesie, rzucenie palenia może być bardzo trudne. Dodatkowo, palenie zmniejsza pojemność płuc i tak ograniczoną przez sam uraz, i tym samym zmniejsza ilość tlenu doprowadzającego składniki pokarmowe do mięsni. W końcu, palenie może zwiększać ryzyko zachorowania na raka pęcherza moczowego.

 

Więcej…
 
Program opróżniania jelit PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:31
  • Dieta
    Wybieraj pokarmy bogate w błonnik. Powinieneś spożywać zarówno owoce i warzywa jak i pieczywo pełnoziarniste czy płatki. Takie pokarmy zawierają suchą masę, która pomaga zatrzymać płyny w stolcu. Odpowiednia ilość błonnika tworzy zwarty, jednak odpowiednio miękki stolec powodując odpowiednią pracę jelit. Przy spożywaniu błonnika należy pamiętać także o spożywaniu odpowiedniej ilości płynów, co najmniej 8-10 szklanek wody dziennie.
    Niektóre pokarmy prowadzą do rozwolnienia. Mogą być różne dla różnych osób, ale generalnie pokarmy powodujące rozwolnienie to potrawy pikantne, mocno przyprawione, tłuste, a czasem nawet napoje zawierające kofeinę mogą rozluźniać nadmiernie stolec.
    Niektóre pokarmy powodują zatwardzenia. Należą do nich: mięso, produkty mleczne - przede wszystkim sery.


  • Płyny
    Spożywaj odpowiednio dużo płynów - co najmniej 6-8 szklanek wody dziennie aby utrzymać stolec miękkim. Może się tak zdarzyć, że nie będziesz w stanie wypijać tyle płynów jak zakłada twój program opróżniania jelit. Jeśli masz twardy stolec możesz wypijać codziennie 1/2 szklanki soku ze śliwek.


  • Aktywność ruchowa
    Wzmaga perystaltykę. Jeśli jesteś bardziej aktywny ruchowo zmniejsza to ryzyko zaparć.


  • Leki
    Są trzy rodzaje leków związanych z programem opróżniania jelit.
    • Tworzące masą kałową - są to dodatki dietetyczne z zawartością błonnika, które ukształtują masę kałową i pozwolą się jej swobodnie przemieszczać w jelitach.
    • Zmiękczające masę kałową - pomogą zatrzymać w stolcu większą ilość wody.
    • Stymulatory perystaltyki - są to produkty drażniące jelita, powodując zarazem ruch robaczkowy jelit pozwalający przesuwać masę kałową szybciej utrzymując ją odpowiednio miękką.
    • Kiedy już masz uregulowane wypróżnienia, możesz spokojnie opracować swój program opróżniania jelit. Nieprzestrzeganie tego programu może doprowadzić do niepotrzebnych frustracji, zaparć, lub niekontrolowanych wypróżnień powodujących dodatkowy stres.
    • Jeśli stwierdzisz brak wypróżnienia po codziennych zastosowaniu środków wspomagających wypróżnienia skontaktuj się ze swoim lekarzem.

    ***Twój program opróżniania jelit może zawierać jeden lub więcej dodatkowych składników.



    Sprawdzenie jelit

    Sprawdzenie jelit ma za zadanie kontrolę ostatniego odcinka jelita grubego czy nie zalega tam stolec. Można to robić na początku i końcu programu opróżniania jelit.

    Co będziesz potrzebować:

    • Podkład
    • Rękawiczkę
    • Substancję nawilżającą; żel lub oliwkę
    • Wodę, mydło, ręcznik
    • Torebkę plastikową lub papierową.

    Co należy zrobić:

    • Położyć osobę na lewej stronie ciała i położyć podkład pod pośladki.
    • Włożyć rękawiczkę i posmarować wskazujący palec środkiem zwilżającym. Sucha rękawiczka może uszkodzić tkankę odbytu.
    • Wprowadź palec 2-5 cm w odbyt.
    • Jeśli znajduje się tam stolec, delikatnie go usuń.
    • Umyj pośladki i dokładnie osusz skórę
    • Wyrzuć podkład, rękawiczki i usunięty stolec do torebki plastikowej lub papierowej.


    Ręczna pomoc przy opróżnianiu jelit

    Ręczna pomoc przy opróżnianiu jelit ma za zadanie opróżnić jelita z mas kałowych, przy asyście opiekuna.

    Co będziesz potrzebować:

    • Podkład
    • Rękawiczkę
    • Substancję nawilżającą; żel lub oliwkę
    • Papier toaletowy
    • Wodę, mydło, ręcznik
    • Torebkę plastikową lub papierową.

    Co należy zrobić:

    • Położyć osobę na lewej stronie ciała i położyć podkład pod pośladki.
    • Włożyć rękawiczkę i posmarować wskazujący palec środkiem zwilżającym. Sucha rękawiczka może spowodować otarcia lub uszkodzenia naskórka.
    • Wprowadź palec do odbytu na głębokość około 2,5 cm . Nie wprowadzaj głębiej niż pierwsze zgięcie palca.
    • Delikatnie zacznij poruszać palcem w kółko, spowoduje to pobudzenie perystaltyki i rozluźnienie się odbytu. Przestań, jeśli odbyt się zaciśnie.
    • Użyj ręczników jednorazowych lub papieru toaletowego do oczyszczenia pośladków kiedy już skończycie.
    • Wyrzuć wszystkie zabrudzone stolcem przedmioty: ręczniki papierowe, podkład , rękawiczkę oraz stolec do torebki plastikowej lub papierowej.


    Aplikacja lewatywy

    Pomaga opróżnić jelita.

    Co będziesz potrzebować:

    • Enemę(lewatywę)
    • Rękawiczkę
    • Podkład

    Co należy zrobić:

    • Położyć osobę na lewej stronie i podłożyć podkład.
    • Włożyć rękawiczkę.
    • Zdjąć zatyczkę z lewatywy.
    • Delikatnie wprowadzić cienki koniec enemy do odbytu. Jeśli napotkamy opór należy końcówkę lewatywy wyjąć i sprawdzić palcem co powoduje opór. Jeśli obecny jest stolec należy go delikatnie usunąć ręcznie. Jeśli nie jest możliwe sprawdzenie odbytu i usunięcie stolca: napotykamy na opór, należy zaprzestać prób i zgłosić się do lekarza.
    • Wcisnąć zawartość lewatywy do odbytu.
    • Przenieść się na toaletę jeśli jest to możliwe.
    • Może pomóc delikatne uciskanie dolnej części brzucha lub wzięcie kilku głębokich oddechów, aby pomóc wypchnąć stolec.


    Leki które mogą pomóc w programie opróżniania jelit

    Niektóre leki mogą ci pomóc w opracowaniu swojego programu opróżniania jelit, lub mogą być jego częścią.

    • Leki przeczyszczające
      Pobudzają motorykę jelita grubego.
      Przykłady:
      - Bisacodyl
      - Gliceryna
      - Dulcolax

      Przydatne informacje:
      • Gliceryna jest tańsza niż np. Dulcolax.
      • Leki przeczyszczające wywołują przesuwanie się stolca poprzez pobudzenie motoryki jelita grubego.
      • Leki przeczyszczające zaczynają działać kiedy zetkną się ze ścianą masy kałowej
    • Środki zmiękczające stolec na bazie naturalnej
      Zapobiegają zaparciom.
      Przykłady:
      - Laxiplant
      - Liść senesu
      - Regulax
      - Senokot

      Przydatne informacje:
      • Picie płynów pomaga w rozmiękczeniu stolca.
      • Jeśli stolec stanie się zbyt miękki, mogą się nam przydarzyć wypadki. Zaprzestanie lub zmniejszenie dawek środków może rozwiązać problem.
    • Stymulatory perystaltyki
      Powodują powstawanie ruchu robaczkowego jelit i przez to powodują przesuwanie się masy kałowej w jelitach.
      Przykład:
      - Metoklopramid
      - Cisapryd
      - Sok ze śliwek
      - Śliwki suszone
      - Morele suszone

      Przydatne informacje:
      • Patrz informacje dla "środków zmiękczających stolec"
    • Środki balastowe
      Zwiększają ilość masy kałowej w jelitach.
      • Picie dużej ilości płynów jest bardzo ważne. Kiedy używamy środków regulujących ilość masy kałowej , zbyt mała ilość przyjmowanych płynów może doprowadzić do zaparcia.
      • Środki balastowe mogą być podawane prze rurkę gastryczną z dużą ilością wody.

    • Przykład:
      - Metamucil

      Przydatne informacje:

    • Enema(lewatywa)
      Inaczej nazywane są wlewami doodbytniczymi.
      Przykłady:
      - Woda z mydłem
      - Parafina
      - Ciepła woda
      - Enema

      Przydatne informacje:
      • Enemy używamy tylko wtedy jeśli inne środki takie jak środki przeczyszczające i wspomagające nie działają.
      • Nie używaj zbyt często lewatywy, ponieważ zmniejszają napięcie mięśniowe jelit.


    Leki mogące zakłócić program opróżniania jelit

    Niektóre leki mogą spowodować zakłócenia w naszym programie opróżniania jelit.


    • Leki zawierające wodorotlenek magnezowy lub wodorotlenek glinowy
      Mogą mieć wpływ na trawienie. Mogą spowodować rozwolnienia, jednak stosowane razem spowodują wręcz odwrotny skutek czyli zaparcia.
      Preparaty:
      - Alusal
      - Maalox
      - Mylanta
      - Alumag
      - Manti
      - Gaviscon
      - Amphojel
      - Aflomag
      - Alugastrin
      - Malugastrin
      - Riopan


    • Leki stosowane w leczeniu wrzodów żołądka i dwunastnicy
      Leki z tej grupy często powodują zaparcia.
      Preperaty:
      - Tagamet
      - Altramet
      - Cimetidine
      - Zantac
      - Ranigast
      - Ranitidine


    • Leki przeciwbólowe z zawartością narkotyków i leki zaliczane do narkotyków
      Powodują zaparcia jeśli nie są przyjmowane z dużą ilością płynów. Mogą też czasami powodować obstrukcje jeśli w tym samym czasie nie będziemy stosować środków balastowych.
      Preparaty:
      - Dafalgan Codeine
      - Panadol Codeine
      - Codeinum phosphoricum
      - Thiocodin


    • Inne leki
      Długie stosowanie tych leków może spowodować zaparcia, jeśli nie będziemy przyjmować dużej ilości płynów.
      Preparaty:
      - Calcium
      - Leki antydeprsyjne
      - Aspiryna
      - Leki antyhistaminowe
      - Suplementy żelaza

    DZIENNIK WYPRÓŻNIANIA

    Jeśli masz kłopoty z kontrolą wypróżnień czy też z programem opróżniania jelit, może ci się przydać prowadzenia swego rodzaju dziennika, w którym można zapisywać wszystko co związane jest z wypróżnieniami. Dziennik taki może się przydać przy wizycie u lekarza.


    Data:
    Czas wypróżnienia:
    Planowane
    Nieplanowane
    Ilość:
    Mało
    Średnio
    Dużo
    Stan:
    Płynny
    Miękki
    Miękki uformowany
    Twardy
    Kolor:
    Pomoc:
    Rodzaj
    Czas
    Enema:
    Rodzaj
    Czas
    Środki przeczyszczające:
    Rodzaj
    Czas


    Źródło:Rehabilitation Institute of Chicago-Brain Injury Team
    Rehabilitation Institute of Chicago-Center for Clinical Excellence
    http://lifecenter.ric.org/content/511/index.html?topic=1&subtopic=110



 
Cukrzyca po urazie rdzenia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:30

 

Uraz rdzenia kręgowego i cukrzyca? Według niektórych specjalistów pasują do siebie idealnie. Dr. Bill Bauman, na przykład badał cukrzycę u osób po urazie rdzenia. Stwierdził, że około 20% osób po urazie miało cukrzycę typu dorosłych, jeszcze większy odsetek nie ma objawów, ale wyniki badań potwierdziły u nich początki cukrzycy. Co to oznacza dla osób po urazie rdzenia? Co powinieneś zrobić jeśli okaże się, że masz cukrzycę?


Co to jest cukrzyca?

Cukrzyca to schorzenie spowodowane względnym niedoborem wytwarzania insuliny przez trzustkę. W jej wyniku glukoza zamiast w mięśniach gromadzi się we krwi i jest wydalana z moczem z organizmu, powodując znaczny ubytek ilości wody. Wysoki poziom glukozy we krwi może powodować uszkodzenie różnych organów na przykład oczu, nerek i naczyń krwionośnych.

Cukrzyca typu I ( insulinozależna) zaczyna się w dzieciństwie lub w podczas dojrzewania, wymaga podawania codziennie insuliny. Cukrzyca typu II , nazywana jest cukrzycą typu dorosłych pojawia się zazwyczaj u osób po 40 roku życia, tego typu cukrzycę ma około 95% wszystkich chorych na to schorzenie. Ten typ cukrzycy najczęściej jest spotykany u osób po urazie rdzenia. Zazwyczaj jest on kontrolowany poprzez dietę i ćwiczenia, ale niektóre osoby wymagają przyjmowania leków doustnych lub iniekcji insuliny.

 


Objawy:

Wczesne objawy to odwodnienie, wzmożone oddawanie moczu, wzmożone pragnienie, wzrost apetytu, utrata masy ciała. Zdarza się często, że objawy te wcale nie występują.

 

Skutki długoterminowe:

Poza takimi sytuacjami zagrażającymi życiu jak śpiączka insulinowa czy szok insulinowy, cukrzyca może być powodem wielu innych dolegliwości. Miażdżyca naczyń krwionośnych - może uszkodzić serce, lub mieć wpływ na krążenie krwi w nogach, stopach, czasem doprowadza do amputacji kończyn. Uszkodzenia nerek, oczu, czy też neuropatia cukrzycowa mogą również wystąpić jako skutek cukrzycy. Najlepsza nowina to taka, że cukrzycę można kontrolować.

 

Czynniki ryzyka:

Najważniejszym czynnikiem ryzyka jest wiek. Inne to może być cukrzyca występująca w rodzinie, nadwaga, i mała ruchliwość. Częściej mogą zapadać na nią kobiety. W populacji ponad 40 roku życia cukrzyca może wystąpić od 2-16% osób.

 

Czynniki ryzyka po Urazie Rdzenia:

Jak takie osoby są postrzegane pod względem zachorowań na cukrzycę? Czy istnieją jakieś dodatkowe czynniki ryzyka?

  • Po urazie rdzenia kręgowego zmienia się metabolizm organizmu. Często następuje utrata masy mięśni poniżej poziomu uszkodzenia, i w tym samym czasie może wystąpić nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, zarówno poniżej jak i poniżej poziomu urazu. Te dwa czynniki zmieniają metabolizm wystarczająco, aby wpłynąć na to jak organizm używa insuliny.
  • Zmniejszona aktywność wpływa na tolerancje glukozy i powoduje nienormalne poziomy insuliny.
  • Choroby takie jak grypa czy zapalenie płuc, a nawet urazy, mogą wpłynąć na wahania w poziomie glukozy we krwi, co dodatkowo podnosi ryzyko dla osoby po urazie rdzenia.
  • Im jesteś starszy tym większe ryzyko zachorowania na cukrzycę. Jednak jak dowodzą niektórzy lekarze, osoby po urazie rdzenia szybciej się starzeją niż sprawni ludzie. Dlatego jeśli wierzyć tej teorii, u osób po urazie rdzenia cukrzyca może wystąpić wcześniej.

 

Diagnoza:

Diagnoza jest zazwyczaj banalnie prosta, czasem wystarczy badanie moczu. Wystąpienie wyżej opisywanych objawów, wysoki poziom glukozy w moczu, podwyższony poziom cukru we krwi, który powtarza się w kilku badaniach to mogą być oznaki początków cukrzycy. Czasami wymagane są dodatkowe badania krwi.

 

Leczenie:

Lekarze kontrolują cukrzycę poprzez utrzymywanie poziomu cukru we krwi na poziomie jak najbardziej zbliżonym do normalnego. Można to robić przez zachowywanie odpowiedniej diety, ćwiczenia, odpowiednie leki, oraz jeśli to konieczne podawanie insuliny. Niestety można tylko minimalizować czynniki ryzyka, nie ma możliwości wyleczenia cukrzycy. Jest możliwa duża poprawa i to zależy tylko od ciebie. Jeśli już masz cukrzycę musisz zapoznać się ze wszystkimi wiadomościami na ten temat. Wiele osób potrafi samodzielnie sprawdzać poziom cukru we krwi i dostosować swoją dietę, ćwiczenia i poziom insuliny do własnych potrzeb.

Potrafią także odczytać ostrzeżenia swojego organizmu o zmianach w poziomie insuliny czy glukozy. Twój lekarz może nauczyć cię wszystkiego, albo skierować do poradni diabetologicznej w celu skonsultowania ze specjalistą. Można również znaleźć wiele informacji na temat cukrzycy w bibliotece lub internecie.

 

Dieta:

Dieta jest dopasowywana do każdego pacjenta zupełnie jak ubranie szyte na miarę, w zależności od płci, wieku, poziomu aktywności, poziomu zaawansowania cukrzycy, i tego z jaką dokładnością będziesz kontrolować poziom cukru we krwi. Należy ściśle przestrzegać wszystkich zaleceń. Jeśli masz znajomego z cukrzycą nie myśl, że jego dieta będzie odpowiednia dla ciebie. Bez względu na to czy będziesz mieć ścisłą dietę czy nie, jest kilka zagadnień dietetycznych, których należy przestrzegać:

 

  • Jadaj zawsze o stałym czasie, unikaj podjadania, słodyczy i omykania posiłków.
  • Ogranicz tłuszcze- zwłaszcza nasycone- w związku ze zminimalizowaniem ryzyka komplikacji ze strony układu krążenia.
  • Jeśli spożywasz alkohol codziennie, możesz będziesz musiał zmniejszyć spożycie węglowodanów i tłuszczy, aby wyrównać ilość spożytych kalorii.
  • Niektóre badania sugerują spożywanie dużych ilości błonnika w celu zmniejszenia poziomu glukozy.

 

Ćwiczenia:

Ćwiczenia i aktywność fizyczna pomagają w lepszej tolerancji glukozy. Jeśli nigdy nie ćwiczyłeś lub jeśli masz kłopoty medyczne lub ortopedyczne, lub nawet jeśli nie wiesz od czego zacząć, wystarczy zapytać się swojego lekarza lub terapeuty. Jeżeli używasz insuliny aby kontrolować swoją cukrzycę, koniecznie musisz skonsultować swoje zamiary z lekarzem.

 

Unikanie komplikacji:

Bądź ostrożny, kiedy zwracasz uwagę na komplikacje. Większość z nich dotyczy układu krążenia, powodując ryzyko widocznych zmian, problemów z ukrwieniem i amputacji.

Konieczne jest zatem regularne monitorowanie stanu zdrowia. Ćwiczenia, infekcje i gorączka mogą mieć wpływ na metabolizm i zapotrzebowanie na insulinę, dlatego zmiany w leczeniu są konieczne. Naucz się rozpoznawać i reagować na te zmiany.

Obserwuj swoją skórę uważnie. Odpowiednia dbałość o stopy jest niezbędna, wręcz konieczna- noś luźne skarpety, miękkie i wygodne obuwie, utrzymuj paznokcie odpowiednio przycięte. Niebezpieczne oznaki to: ranki które się nie goją, zmiany w kolorze i wyglądzie paznokci, puchnięcie kostek. Nie należy ich ignorować.

 

Stres:

Niektórzy uważają, że stres ma duży wpływ na cukrzycę. Naucz się relaksować na przykład przez: podróże, relaksującą muzykę, aktywność ruchową, ulubione zainteresowania.

 

Gdzie szukać pomocy:

Znajdź lekarza, który rozumie zagadnienie urazu rdzenia, jak i cukrzycy. Jeśli nie ma takiego, postaraj się o lekarzy diabetyka jak i neurologa, którzy będą chcieli pracować razem nad twoim przypadkiem. Najlepszym źródłem wiedzy jesteś ty sam. Dowiedz się jak najwięcej o swoim schorzeniu. Dbaj o swoje zdrowie i nie bój się dopomnieć o swoje.

 

Podsumowanie:

Wygląda na to, że jest większe prawdopodobieństwo zachorowania na cukrzycę u osób po urazie rdzenia. Wiele jest powodów wzrostu zagrożenia, zarówno z tego, że jesteś po urazie, jak i z diety, przybywania na wadze, zmniejszonej aktywności, a także z rzeczywistych zmian fizjologicznych. Ponieważ osoby po urazie mają takie same przyczyny i zagrożenia powstania cukrzycy jak sprawni ludzie, mogą wynieść wiele korzyści ze sposobu odżywiania się, dbałości o wagę, ćwiczeń, i kontroli stresu. Staranna kontrola cukrzycy zazwyczaj przynosi wspaniałe rezultaty.

 

 

Źródło: http://www.craighospital.org/SCI/METS/diabetes.asp

Artykuł został wydany przez Craig Hospital w Englewood, Colorado, USA, z upoważnienia Amerykańskiego Instytutu Edukacji Departamentu do Spraw Niepełnosprawności i Rehabilitacji. Zgodność tłumaczenia z oryginałem nie była weryfikowana przez Craig Hospital ani przez rząd USA

 

 
Obrzęki nóg po Urazie Rdzenia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:29

 

Czasem mamy problem związane z puchnięciem nóg, stóp, kostek czy łydek. Czy jest to normalne zjawisko u osób po urazie rdzenia?

Obrzęki występujące w dolnych częściach ciała takich jak kostki, łydki są wynikiem niedowładów wpływających na zastoje chłonki i porażenie naczyń. Pojawiają się, kiedy nadmiar płynów gromadzi się pod skórą. Naczynia krwionośne w nogach posiadają zastawki, które uniemożliwiają cofanie się krwi do serca. Ruch mięśni pomaga zastawkom zamykać się i otwierać, aby mogły prawidłowo pompować krew. Podczas kiedy nogi nie poruszają się, zastawki nie pracują prawidłowo. Płyn gromadzi się w dolnej części nóg i powoduje obrzęki. Ponieważ osoby po urazie rdzenia nie wykazują ruchomości kończyn dolnych, takie obrzęki najczęściej u nich występują.

 

Co można zrobić aby zapobiec obrzękom, albo zapobiec ich przemieszczaniu się w dół?

 

Więcej…
 
Tracheostomia po urazie rdzenia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:28

 

Tracheostomia jest to zabieg polegający na wytworzeniu w tchawicy otworu na przedniej powierzchni szyi. W tak wytworzony otwór wprowadza się rurkę, aby zapewnić tą drogą oddychanie, pozwala ona na bezpośredni dopływ powietrza do tchawicy i płuc, z pominięciem nosa, gardła i krtani.

Wprowadzanie rurki do ludzkiej tchawicy było wykonywane od czasów starożytnych, a zatem tracheostomia jest jedną z najstarszych, znanych procedur chirurgicznych.

 


 

Wskazania

Wskazaniami do zastosowania tracheostomii są:

  • Pomoc w odzwyczajeniu się od przedłużonej wentylacji mechanicznej, umożliwienie oddychania, jeżeli występuje ryzyko zablokowania górnych dróg oddechowych,
  • ułatwienie usuwania wydzieliny oskrzelowej,
  • utworzenie drogi oddechowej u pacjentów z obrażeniami głowy lub szyi, albo po operacji na tym obszarze.

U osób po osób po urazie rdzenia może zaistnieć konieczność zastosowania tracheostomii zwłaszcza przy wysokich uszkodzeniach rdzenia w kręgosłupie szyjnym.

 

Tracheostomia może ułatwiać:

  • utrzymanie higieny w jamie ustnej,
  • ruch ust w celu komunikowania się,
  • ograniczenie uszkodzenia krtani, ust lub nosa, wynikające z długotrwałej wentylacji.

 

Powikłania tracheostomii.

Dawniej uważano, że z tracheostomią wiąże się duże ryzyko powikłań, a co za tym idzie duży odsetek zejść śmiertelnych. Dzisiejsza medycyna pozwoliła na zmniejszenie ryzyka tego zabiegu i znacznie ograniczyła ilość powikłań.

 

Powikłania jakie mogą wystąpić natychmiast po wykonaniu zabiegu to:

  • krwotok,
  • umieszczenie rurki w złym miejscu - w tkankach przed tchawicą lub w oskrzelu głównym,
  • odma opłucnowa,
  • zaciśnięcie rurki przez wklinowanie się mankietu.

 

Nieco później mogą wystąpić inne powikłania:

  • Rurka może zablokować się wydzieliną, stopniowo lub nagle; rzadko występuje przy odpowiednim nawadnianiu, nawilżaniu i odsysaniu.
  • W miejscu wprowadzenia rurki może wystapić infekcja.
  • Może dojść do infekcji drzewa oskrzelowego.
  • Rozszerzenie tchawicy nadmiernie napompowanym mankietem, może prowadzić do owrzodzenia, martwicy i innych powikłań.
  • Niesymetrycznym wypełnieniem mankietu, nadmiernym ciśnieniem mankietu lub przemieszczeniem się rurki (luźne tasiemki mocujące lub interwencja pacjenta) może doprowadzić do owrzodzenia śluzówki.
  • Może dojść do wytworzenia się przetoki tchawiczo-przełykowej.

 

Późne powikłania tracheostomii to:

  • Wystapienie ziarniniaka tchawicy, który może utrudniać oddychanie po wyjęciu rurki.
  • Martwica tchawicy w miejscu przylegania mankietu lub rurki.
  • Wymagające nadzoru formowanie się blizny.

 

Pielęgnacja rurki dotchawiczej

Oddychanie przez tracheostomię odbywa się z pominięciem górnych dróg oddechowych. Oznacza to, że nie odbywa się w naturalny sposób ogrzewanie, nawilżanie, ani filtrowanie powietrza z cząstek kurzu i mikroorganizmów. Dlatego musisz przedsięwziąć daleko idące środki ostrożności.

 

Jak zapobiegać dostaniu się wody do otworu tracheostomii ?

Poniżej przedstawione są sposoby w jaki sposób można zapobiec przedostaniu się wody do otworu tracheostomii:

  • Nie pływaj.
  • Podczas kąpieli pod prysznicem skieruj strumień wody na klatkę piersiową poniżej tracheostomii, musisz w jakiś sposób zasłonić rurkę, na przykład trzymając w zębach suchy ręcznik.
  • Zwróć uwagę, żeby podczas mycia twarzy mydło i woda nie wleciały do otworu tracheostomi.
  • Używając pudru, wody po goleniu czy areozolu na okolicę twarzy zwróć uwagę, aby nie dostały się do otworu.
  • Unikaj kontaktu z osobmi z infekcjami dróg odechowych ( przeziębienie).

 

Odsysanie.

Poniższy sprzęt potrzebny jest w celu wykonania odsysania rurki tracheostomii.

  • Sterylny zestaw do odsysania - cewnik i rękawice (średnica cewnika nie powinna przekraczać 1/3 średnicy rurki)
  • Jałowa woda destylowana
  • Urządzenie do odsysania
  • Worek Ambu

Procedura wykonania odsysania wygląda w następujący sposób:

  • Umyj ręce i otwórz sterylny zestaw do odsysania.
  • Załóż rękawice sterylne. Uważaj aby nie dotknąć ręką strony zewnętrznej sterylnej rękawicy. Jedna ręka będzie Twoją ręką dominującą i musi pozostać sterylna. Druga ręka to tzw. "brudna ręka", nie można dopuscić do dotknięcia się rąk.
  • Używając dominującej "sterylnej" ręki trzymaj cewnik do odsysania, podłącz go do końcówki aparatu do odsysania, która przytrzymasz sobie nie dominującą "brudną" ręką.
  • Nie dominującą "brudną" ręką podłącz worek Ambu do rurki dotchawiczej i zrób 3-5 głębokich oddechów.
  • Odłącz worek Ambu od rurki. Dominującą ręką "sterylną" na zamkniętym ssaniu wprowadź cewnik do rurki tracheostomijnej tak głęboko jak wejdzie, bez używania siły (zazwyczaj 10-15 cm).
  • Nie dominującą "brudną" ręką uruchom ssanie. Ruchem śrubowym "sterylną" ręką wyciągaj delikatnie cewnik. Cewnik nie może pozostać dłużej niż 10-15 sek. w czasie jednorazowego cyklu wprowadzenia go.
  • W przypadku gdy nie udało się w powyższym czasie odessać całej wydzieliny, ponów próbę, po kilku oddechach chorego, używając nowego cewnika.
  • Przepłucz cewnik jałową wodą destylowaną
  • Ponownie podłącz worek Ambu do rurki tracheostomijnej i zrób 3-5 głębokich oddechów.

Jeżeli wydzielina jest bardzo gęsta wciśnij niewielką ilość jałowej wody destylowanej do rurki tracheostomijnej. "Brudną" ręką używając worka Ambu zrób kilka oddechów i ponownie powtórz procedurę odsysania. Pomoże to w rozmiękczeniu wydzieliny.

 

Możesz odessać wydzielinę z ust, ale dopiero po wykonaniu zabiegu odsysania rurki tracheostomijnej. Nigdy nie rób odwrotnie.

 

Mycie cewnika do odsysania

Cewniki do odsysania muszą być dokładnie umyte po każdorazowym użyciu aby zapobiec przedostaniu się bakterii do rurki tracheostomijnej podczas odsysania. Żeby umyć cewniki potrzebujemy:

  • Mydło
  • Letnią wodę
  • Chłodną przegotowaną wodę
  • Gruszkę gumową
  • Czyste, suche ręczniki albo ściereczki.

Sposób w jaki należy wykonać mycie cewnika:

  • Umyj cewnik do odsysania mydłem i wodą, uzywając gumowej gruszki przelej wodę z mydłem przez cewnik.
  • Wypłucz cewnik w przegotowanej wodzie lub w jałowej wodzie destylowanej.
  • Przechowuj cewniki w czystym ręczniku lub czystej torebce (kilka cewników można przechowywać razem). Wytrzyj cewnik ręcznikiem lub ściereczką nie pozostawiającą włókien.

Należy wyrzucić cewniki jeśli nie można domyć wydzieliny z płuc, lub jeśli zrobią się przymglone lub popękane.

 

Mycie rurki wewnetrznej

Wewnętrzna, wyjmowana część rurki tracheostomijnej również musi być myta w celu usunięcia z niej wydzieliny, pomaga to zachować drożność rurki dotchawiczej. W celu jej umycia należy postępować w następujący sposób:

  • Umyj ręce.
  • Delikatnie wyjmij wewntrzną część rurki tracheostomijnej.
  • Należy umyć ją w ciepłej wodzie z mydłem za pomoca szczoteczki
  • Następnie trzeba ją wypłukać dobrze w przegotowanej wodzie lub jałowej wodzie destylowanej. Jeżeli wydzieliny nie można usunąć, należy namoczyć ją w wodzie utlenionej. Do umycia wewnętrznej strony rurki można użyć cienkiej, okrągłej szczoteczki.
  • Dokładnie osusz rurkę, uważając, żeby nie pozostaiwć na niej żadnych włókien.
  • Umieść wewnętrzną rurkę w zewnętrznej i zabezpiecz ją.
  • Umyj skórę dookoła tracheotomii wodą z mydłem, delikatnie opłucz letnią wodą i osusz. Można przemyć delikatnie skórę 70% roztworem alkoholu w celu dezynfekcji.

Wewnętrzna rurka powinna być myta conajmniej raz dziennie (najlepiej jest myć ją co 8 godzin). Skóra dookoła rurki dotchawiczej powinna być myta w tym samym czasie.

Nie pozostawiaj wyjętej wewnętrznej rurki tracheostomijnej dłużej niż 10-15 minut, na czas mycia.

Można ją przechowywać w czystym słoiku z wieczkiem, oczywiście jeśli mamy drugą na zapas.

 

Czyszczenie rurek ssaka

Rurki te muszą być czyste aby zapobiec dostaniu się bakterii do całego zestawu do odsysania. Należy je myć codziennie wodą z mydłem i dokładnie wypłukać gorącą wodą.

 

Czyszczenie zbiornika na wydzieliny

Zbiornik na wydzieliny trzeba opróżniać raz dziennie. Po opróżnieniu należy go umyć wodą z mydłem i wypłukać gorącą wodą.

 

Zakładanie opatrunku wokół tracheostomii:

  • opatrunek choremu z założoną rurką tracheostomijną zmieniaj zawsze po uprzednim wykonaniu:
  1. oklepania klatki piersiowej
  2. odessania wydzieliny z rurki tracheostomijnej
  3. toalety jamy ustnej
  • przestrzegaj zasad aseptyki
  • przynajmniej raz dziennie zmieniaj opatrunek wokół tracheostomii i zawsze w przypadku zabrudzenia
  • usuń opatrunek brudny
  • przemyj skórę wokół rurki środkiem do dezynfekcji np. 70% roztworem alkoholu
  • zwróć uwagę na stan skóry wokół przetoki (stan zapalny, wyciek, krwawienie)
  • załóż jałowy opatrunek - wybierz jeden z trzech możliwych sposobów:
  1. nacięty gazik w kształcie litery "Y"
  2. gazik ułożony w kształcie litery "V"
  3. cztery gaziki ułożone i zachodzące jeden na drugi, wokół rurki
  4. jeśli spod rurki dotchawiczej wydostaje się wydzielina można też założyć opatrunek ze zwiniętego w rulon gazika o wymiarach 10x10 cm.

 

  • wymień tasiemki mocujące rurkę.

 

 

 

Źródła: http://www.akme.com.pl/?a=pages&id=4

http://calder.med.miami.edu/pointis/traccare.html

http://etox.2p.pl/chory_nieprzyt_oddech.html

 

 
Dzieci i młodzież po urazie rdzenia PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 22:27

 

Urazy rdzenia kręgowego są relatywnie rzadko spotykane u dzieci - dokładnie licząc jest to około 5% wszystkich urazów. Większość urazów spowodowana jest wypadkami komunikacyjnymi lub upadkami z wysokości. Kiedy już uraz rdzenia kręgowego wystąpi u dziecka jest on o wiele poważniejszy niż uraz dorosłej osoby.

Powodem tego jest niedojrzałość rdzenia kręgowego u dzieci, z niekompletną strukturą kości i ścięgien. Dodatkowo, głowa dziecka stanowi dość duże obciążenie na szczycie niedojrzałego kręgosłupa. Dlatego rdzeń kręgowy dziecka jest bardziej narażony na ryzyko uszkodzeń podczas wypadków. Jednak pomimo prawdopodobnych uszkodzeń, prześwietlenie może nie wykazać uszkodzenia kręgosłupa, nawet w przypadkach poważnego urazu rdzenia.

 


Chociaż mogą być różnice w objawach urazu rdzenia pomiędzy dorosłymi i dziećmi, wiele skutków i komplikacji po urazie jest zbliżonych do siebie zarówno u dzieci jak i u dorosłych, a im starsze dziecko, tym bardziej natura urazu zbliżona jest do urazów dorosłych. W tym opracowaniu zostaną omówione najważniejsze skutki urazu rdzenia kręgowego u dzieci, obejmujące tematy oddychania, układu krążenia, pęcherza moczowego, jelit i układu trawienia, żywienia, skóry, kości i mięśni.

 

 

Oddychanie i układ oddechowy

Oddychanie jest podstawą życia - pozwala tlenowi przedostać się do organizmu. Układ oddechowy są to te części ciała, które są odpowiedzialne za oddychanie - są to między innymi płuca, oskrzela i pęcherzyki płucne.

 

Efekty jakie wywiera uraz rdzenia na układ oddechowy zależy w dużej mierze na wysokości i rodzaju samego urazu.

 

U dzieci, kłopoty z oddychaniem mogą wystąpić nawet przy urazach w dolnych częściach rdzenia kręgowego. Powikłania takie jak zapadnięcie się płuca czy też zapalenie płuc, są częste, choć większość komplikacji występujących u dorosłych nie jest często spotykanych u dzieci. Następnym groźnym powikłaniem może być zatrzymanie oddechu podczas snu, występuje ono u dzieci z wysokimi uszkodzeniami rdzenia w okolicy szyjnej. Monitorowanie dziecka jest wymagane do 10 dni po urazie.

 

Duża część dzieci wymaga sztucznej wentylacji w pierwszym okresie po urazie. Jednak większość nie pozostaje zależna od respiratora.

 

 

Serce i Układ Krążenia

Serce pompuje krew po całym organizmie poprzez całą sieć naczyń krwionośnych. Czasami określa się serce i naczynia krwionośnie jako układ krążenia. Ma on wiele zadań. Krążąca krew po organizmie transportuje różne substancje - dostarcza tkankom tlen i składniki odżywcze, oraz usuwa składniki przemiany materii. Pomaga utrzymać równowagę pomiędzy wodą i solami mineralnymi w organizmie. Naczynia krwionośne odgrywają ważną rolę w regulacji temperatury ciała.

 

U dzieci, wolna praca serca (bradykardia) jest częstym powikłaniem związanym z urazem rdzenia, dlatego przez pierwsze kilka dni można monitorować pracę serca dziecka używając aparatu EKG.

 

Dzieci z urazem rdzenia są szczególnie narażone na ryzyko wystąpienia autonomicznej dysrefleksji, hipotensji (niskiego ciśnienia krwi po zmianie pozycji z leżącej do siedzącej), oraz kłopotów z utrzymaniem prawidłowej temperatury ciała.

 

 

Pęcherz moczowy

Niezmiernie ważne jest, aby zapewnić prawidłowe opróżnianie pęcherza moczowego u dzieci, oraz kontrolowanie ilości przyjmowanych i wydalanych płynów.

 

Zapewnienie prawidłowej kontroli nad pęcherzem moczowym dzieci po urazie to bardzo ważne zadanie, pęcherz jest bowiem głównym źródłem infekcji. Jakkolwiek czy chodzi o kontrolę nad pęcherzem zaraz po urazie, czy też później, cewnikowanie na stałe rzadko jest stosowane u dzieci w związku z zagrażającymi infekcjami pęcherza moczowego. Cewnikowanie krótkotrwałe, służące do jednorazowego opróżnienia pęcherza, jest najczęściej stosowane u dzieci. Młodsze dzieci potrzebują pomocy przy cewnikowaniu, jednak w miarę dorastania mogą z łatwością opanować metodę samo-cewnikowania tak często jak to potrzebne. Przejście z kontroli nad pęcherzem moczowym sprawowanym przez rodziców, do samokontroli powinno być ściśle kontrolowane. U bardzo małych dzieci i niemowląt używanie pieluch jednorazowych jest najbardziej polecaną metoda kontroli wydalania moczu.

 

Jeśli powtarzają się ciągłe infekcje pęcherza moczowego, możliwe że występują kamienie w nerkach lub pęcherzu, i jest to częstsze zjawisko u dzieci niż u dorosłych.

 

 

 




Jelita i Układ Trawienny

Podczas szoku pourazowego u większości dzieci występuje porażenie dróg pokarmowych, wytwarza się ciśnienie w jelitach cienkich w związku z czasowym porażeniem układu trawiennego. Może to spowodować wymioty i przedostanie się treści żołądkowej do dróg oddechowych. Aby zapobiec poważnym komplikacjom zakłada się sondę przez nos do żołądka, aby w ten sposób pomóc odprowadzić zawartość żołądka.

 

Kiedy szok pourazowy minie, usuwa się sondę i specjaliści zajmują się opracowaniem programu kontroli nad jelitami i wypróżnieniami dla dziecka. Wiele metod stosowanych przy opróżnianiu jelit stosowanych u dorosłych może być stosowanych u dzieci np. używanie środków przeczyszczających, czopków, jednak dawki i metody podawania muszą być zmodyfikowane. Używanie takich metod jak lewatywy może zaburzyć gospodarkę płynami u bardzo małych dzieci i doprowadzić do zwiększenia ryzyka autonomicznej dysrefleksji.

 

Należy zwracać baczną uwagę na symptomy nieefektywnej kontroli nad wypróżnianiem się dzieci, ponieważ oznaki mogą być niesprecyzowane, jak na przykład ogólne złe samopoczucie, wzdęty brzuch, utrata apetytu, oraz bardziej wyraźne oznaki jak wymioty, ból czy biegunki.

 

Jeśli dziecko utraciło odczucie bólu w części brzusznej, należy zwracać baczną uwagę na problemy z trawieniem i wypróżnianiem, bo może to doprowadzić do poważnych kłopotów takich jak uszkodzenia wątroby czy śledziony.

 

 

 

Żywienie

Dzieci są bardziej wrażliwe na problemy żywieniowe spowodowane przez uraz rdzenia niż dorośli. W kilka godzin po urazie rdzenia rozpoczyna się proces uruchamiania zapasów organizmu potrzebnych do wytworzenia energii. Prowadzi to do ograniczenia ilości białek potrzebnych do budowy mięsni i innych funkcjonalnych części ciała. Ponieważ dzieci wykazują duży poziom metabilozmu i mają małe zapasy kalorii, bardziej odczuwają proces wykorzystywania zapasów organizmu, co może doprowadzić do utraty masy mięśniowej, zapalenia płuc, obniżenia odporności organizmu na infekcje, a nawet do śmierci (w ciężkich przypadkach). Dlatego po wypadku należy najszybciej jak to możliwe dostarczyć dziecku zapas białek i kalorii, doustnie lub karmiąc przez sondę.

 

Dzieci mogą również cierpieć na zaburzenia gospodarką sodu w związku z uszkodzeniem komunikacji nerwowej systemu hormonalnego. Sytuacja ta może być opanowana poprzez tymczasowe ograniczenie przyjmowania płynów, ale nie kontrolowane może doprowadzić do zapaści.

 

Tak jak u dorosłych, zdrowa i zbilansowana dieta może zapobiec infekcjom, powstawaniu odleżyn, oraz utrzymaniu ciała w dobrej kondycji. Jednak u dzieci zdrowe żywienie jest niezbędne do dalszego wzrostu i rozwoju.

 

 

 

Skóra

Tak jak wszystkie osoby po urazie rdzenia, dbałość o zdrową skórę i zapobieganie odleżynom to główny powód do zmartwień. U małych dzieci tylna część głowy jest najbardziej narażona na ryzyko zmian. U dzieci u których zastosowano szyny korygujące lub innego rodzaju aparaty należy bacznie obserwować oznaki powstawania odleżyn w narażonych miejscach - te miejsca mogą się zmieniać w miarę wzrostu dziecka.

 

Jak już wspomniano powyżej odpowiednio zbalansowana dieta bogata w białko, żelazo i witaminy, zarówno jak utrzymanie dobrego krążenia krwi poprzez ćwiczenia i ruch, pomagają uniknąć odleżyn i wspomóc gojenie się ran.

 

Dbałość o stan skóry powinna być ściśle monitorowana przez rodziców, szczególnie wtedy, gdy dziecko zaczyna być nastolatkiem i samo zaczyna dbać o siebie.

 

 

 

 

 

 


Kości i mięśnie

W miarę jak dzieci po urazie rdzenia rosną i rozwijają się, stają przed nimi nowe problemy, zupełnie inne niż dorosłych z urazami rdzenia. Te kłopoty mogą być praktyczne, czyli na przykład wyrośnięcie z aparatu czy wózka inwalidzkiego, lub medyczne jak opisane poniżej.

 

Dzieci po urazach rdzenia są narażone na deformacje kręgosłupa podczas okresu wzrostu, dowiedziono, że około 98% dzieci po urazie nabyło skoliozy. Skolioza to stan kiedy kręgosłup nienormalnie wygina się na boki. Może być leczona przez fizykoterapię lub przy pomocy aparatu korekcyjnego.

 

 

Osteoporoza (słabe, łamliwe kości) jest często kojarzona ze starszym wiekiem u większości ludzi. Jednak pomimo ich młodego wieku dzieci po urazach są narażone na ryzyko osteoporozy podczas wzrostu i mogą być bardziej narażone na ryzyko złamań. Pionizacja i ćwiczenia z obciążeniami może spowolnić, ale nie zapobiec uszkodzeniom kości jakie zachodzą z powodu osteoporozy.

 

Przykurcze (skracanie się mięśni) łatwo mogą wystąpić podczas pierwszych kilku tygodni po urazie rdzenia. Najczęściej u małych dzieci występują przykurcze dłoni i stopy.

Spastyka nie jest bardzo dokuczliwym problemem u dzieci po urazach rdzenia.

 

 

 

Źródło:http://www.spinalnet.co.uk